Page 55 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

рум. Аны кыра эрдэхпиттэн ыллыырбын сөбүлүүрүм. Ыанньыксыттар араас
наадаҕа “эр киһилэрин” миигин ыыталлар. Түөрт атаҕа чулку курдук хатыҥ
маҥан атахтардаах сыарҕалаах оҕуспун миинэн баран үөрүүнэн Майаҕаска
баран кэлэрим. Дьэ онно этэ көҥүл тыыныы, Ийэ айылҕа ыраас салгыныгар
ыллаан дьиэрэтии. Дэлэҕэ этиэхтэрэ дуо: “Саха оҕуһун мииннэ да ырыа-
һыт”, — диэн. Оҕуспун миинэн иһэн кылыкынас кылыһаҕы, дэгэрэҥ ырыа-
лары, уһуннук дьиэрэтиини оҥорон көрө-көрө талбыппынан ыллыырым.
Миигин истээччи тулабар баар айылҕам ото-маһа, уута-хаара, көтөрө-сүүрэрэ
буолара. Кэлин өйдөөтөххө олус наадалаах ырыа сокуоннастара, бэйэм да
билбэппинэн ол саҕана чочуллубуттар эбит.
Кэлин оройуоннааҕы промкомбинакка үлэлии-үлэлии киэһээҥҥи оскуо-
лаҕа үөрэнним, комсомолга киирдим. Оройуон киинин кулуубугар ыытыл-
лар кэнсиэрдэргэ, араас тэрээһиннэргэ барытыгар актыыбынайдык кыттан
иһэбин. Ол сылдьан 1963 с. армияҕа сулууспалыы бардым. Үһүс разрядтаах
столяр диэн дьыалабар суруйан ыыттылар. Сулууспам иккис сылыгар элбэх
саллааттан анаан талан ылан атын кистэлэҥ чааска ыыттылар. Бу чааска
хайа анныгар аэродром оҥоһуллар эбит, онно 5 киһи буолан столярынан
үлэлээтибит, миигин ол биэс киһиэхэ командирынан анаатылар. Күн аайы
үлэ былаанын аһара толоробут, онон хайҕал-махтал ортотугар сылдьабыт.
Чаас командованиетын аатыттан ийэбэр Махтал сурук ыыппыттара. Ити
сылдьан станокка тарбахтарбын быстаран, госпиталга сытан эмтэнэн 3 груп-
палаах инбэлиит буолан дойдубар 1965 күһүн төннөн кэллим. Кэлээт эмиэ
промкомбинаппар үлэлээбитинэн бардым. Үчүгэй үлэбинэн “Коммунисти-
ческай үлэ ударнига” ааты ыллым. Ол сылдьан үөрэнэн, учуутал буолар са-
наам баһыйан Нам педучилищатыгар үөрэнэ барбытым. Ол барыыбар бэһис
разрядтаах столяр аатын иҥэрэн ыыппыттара. Студенныы сылдьан сайыҥҥы
практикаҕа иккиэ буолан училищебытыгар анаан олус элбэх олоппоһу, остуолу
оҥорбуппут. Онно сылдьан “Чачани” диэн бастакы ырыам мелодиятын ай-
бытым. Табаарыстарым: “Таптал кынаттаан, ол үөрүүтүттэн ырыа айабыт”,
— дииллэрэ. Оттон миэнэ, төттөрүтүн, табыллыбатах тапталтан, хоргутуу,
хомойуу ухханыгар айыллыбыта. “Чачани” хоһоон тыллара онно сөп түбэ-
һэллэрэ. Үөрэх оччолорго олус ирдэбиллээх этэ. Мин нуучча тылын грамма-
тикатын уонна математиканы кыайбакка үөрэхтэн ууратыллыбытым, дойду-
бар төннөн кэлбитим. Ситэ үөрэммэтэх эдэр киһини оччотооҕу районо сэбиэ-
диссэйэ И.С.Портнягин, РМК сэбиэдиссэйэ Н.С.Колодезников өйдөөннөр,
өйөөннөр Чараҥ 8 кылаастаах оскуолатыгар уруһуй, черчение, үлэ уруога
учууталынан үлэлэтэ ылбыттара. Ити кэмтэн ыла 40 сыл устата тохтоло суох
оҕолору үлэ уруогар үөрэтэн, кырдьык да бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбы-
тым. Ол иһин миигин өйөөбүт, үлэҕэ ылбыт, билигин суох буолбут ытык
кырдьаҕастарбар Иосиф Семенович Портнягиҥҥа, Николай Степанович
Колодезниковка сааһым тухары истиҥник махтанабын. Кинилэр миигин:
“Бу уолтан киһи тахсыаҕа!” — диэннэр инникибин өтө көрбүт эбиттэр. Ки-
нилэр эрэллэрин түһэн биэрбэтэхпинэн дьоллоохпун диэн билигин сааһы-
ран олорон астына саныыбын. Уус-Алдаҥҥа оччотооҕу үөрэх салаатын на-
чальнига Иван Николаевич Данилов сыаналаан “Үлэ уруогун 10 бастыҥ учуу-
тала” диэн аат иһигэр киирэн анал буклекка киллэриллибитим. Эбиитин
биир ыйдаах хамнаһынан бириэмийэлэммитим. Тиит-Арыы аҕыс кьшаастаах
оскуолатыгар учууталлыы сылдьан оҕолор оҥоһуктарынан прикладной ис-
кусство уонна техническэй оҥоһуктар быыстапкаларыгар кыттаммыт уонча
бириистээх миэстэҕэ тиксибиппит. Уһун-Күөл оскуолатыгар үлэлиир кэм-
мэр “Маһы кыс” куруһуок үлэтинэн биир быыстапка көрүүтүгэр I, II, III, ГУ
миэстэлэри биһиги ылбыппыт.
4*
51