Page 53 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 53
Дьэ, кырдьык ээ! Уйбааны бастаан эрэ көрбүт киһи: “Бу бэйэлээххэ туох
талаана хааланнаҕай?”, — диэн сэнии, мыына да көрүөххүн сөп. Ол эрээри
бу сырыыга саха омук муударай өһүн хоһооно “Сүөһү эриэнэ таһыгар, киһи
эриэнэ иһигэр” диэн Уйбаан талааныгар сөп түбэһэн үчүгэй өттүнэн эргийэ-
ригэр, Уйбааны чугастык билэр дьон өйдүүллэригэр сөп буолуо. Ол курдук
Уйбаан Буурсап саҥарбыт-иҥэрбит, күлбүт-үөрбүт, сорохтор омос көрүүлэ-
ригэр төһө да саас ортолоох киһи буоллар, оттомо да суох буолан көстүөн
сөп. Ол гынан баран бүргэһи хааһахха хаайбаккын. Уйбаан дэгиттэр мас
ууһа, үтүө быһах охсооччу, оһохчут киэнэ бастыҥа, биир тааһы алдьаппат
түннүк тааһын быһааччы, хайа баҕарар тутууга маастар бастыҥа. Бу олус
судургутук этиллибит тыллар улаҕаларыгар Уйбаан көмүстэн, муостан уһаныы-
та, тимири эллээн араас туттар тэрили, сиэдэрэй саха быһахтарын оҥоруута,
айылҕа силиһиттэн, мутугуттан таба көрөн сувенирдары оҥоруута, мас иһит-
тэри кыһыыта, чочуйуута бэйэтэ туспа дэлэй кэпсээн.
Аны биһиги Уйбааммыт ырыаһыт, мелодист, оһуокайдьыт быһыыты-
нан улууһун тас өттүгэр биллибитэ ыраатта. Сценическэй култуура ветерана,
хаста-хаста дипломнарынан, грамоталарынан наҕараадаламмытын ааҕан сип-
пэккин. Кырдьык даҕаны биир киһи холугар диэтэххэ сөҕүмэр элбэх талааны
ийэ айылҕа барахсан биэрээхтээбит эбит. Ону Уйбаан Уйбаанабыс, сүрэҕэ-
бэлэһэ бэрт буолан, күн аайы сайыннара, тупсара сырыттаҕа. Үлэлиир киһи
кыайар-хотор эрдэҕинэ туох эрэ аакка, чиэскэ-бочуокка, дьон-сэргэ билэр
гына тиксэрэ буоллар өссө төһөлөөхтүк дьаныһан үлэлиэ-хамсыа эбитэ буолла.
Маны туһааннаах тэрилтэлэр, үрдүкү турар салайар эргимтэ таба көрөн сыа-
налыыра буоллар диэн ахтабын. Дэлэҕэ бары даҕаны ытыктыыр убаастыыр
ытык кырдьаҕаспыт Д.К.Сивцев-Суорун Омоллоон: “Иллэҥнээх киһи эйи-
гин анаан сэргэһит быһыытынан, элбэх хаартыскалаан кинигэ оҥорон таһаа-
рар киһи”, — диэн этиэ дуо?!
Оттон Уйбаан бэйэтин баҕа санаата маннык: “Саҥа көһөн кэлбит сирбэр
уһуннук олохсуйан оҥорор, үлэлиир услуобуйаны ситэри тэринэрим буол-
лар, кэлин да сылларга тапталлаах киэн туттар музейбыт оҥоһуутугар, сили-
гин ситэрсэргэ өссө да кэлэн тарбаҕым талаанын, өйүм-сүрэҕим кыайарынан
аныам этэ диэн баҕа, ыра санаалаахпын”.
Салгыы Иван Иванович бииргэ үлэлээбит ытык кырдьаҕаһыгар махтал
тылларын аныыр: “Бииргэ үлэлээбит ытык кырдьаҕаспар, Д.К.Сивцевкэ-Суо-
рун Омоллооҥҥо маннык үтүө, кэскиллээх, улуу үлэни олоххо киллэрэҥҥин
Аан дойду таһымыгар таһаарбытыҥ иһин махтана, сүгүрүйэ, дириҥник ытык-
тыы хаалабын. Эн бу үлэҕэр кыра да буоллар бэйэм күүспүн холбооппунан
киэн туттабын. Сүүскэр диэри сүүскүттэн өйөнөн олорон, өссө тугу оҥоруохха
сөбүй диэн толкуйдуур кыахтаах, чэгиэн-чэбдик доруобуйалаах, дьоллоох
олохтоох буол!”
И.И.Бурцев этиллибитин курдук, кырдьыга да, айылҕаттан бэрт элбэҕи
бэриһиннэрбитин таба туһанан, сайыннаран дэгиттэр уус, ырыаһыт, мело-
дист быһыытынан улууһун дьонугар-сэргэтигэр биллибитэ ыраатта. Аны кини
бу “Доҕордоһуу” музейыгар оҥортообут сэргэлэрэ хас да үйэ өксүөнүн, хаа-
рын-самыырын үрдүлэригэр түһэрэн, чаҕыл күнтэн кубарыйа, хараара да
хатталлар аныгы үөрэхтээх дьон сиэринэн ким, хаһан оҥорбута суруллан
аата ааттана туруо!
Сир-сир ахсын сэргэстэһэ кэккэлээбит сэргэлэриҥ эйиэхэ Сэргэ Уйбаан
диэн сиэдэрэй ааты иҥэрдэхтэрэ буоллун диэн алгыыбын!
Уйбаан Бахсылыырап, 1997 с. тохсунньу
4 Заказ № 52
49
