Page 86 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

иккилии ыал кыстыыра. Сайылыкпыт сүрүннээн
Маладьаайы үрэҕэр уонна Маарыйа алааска буолара.
Сэрии саҕаланарын кытта колхуоспут турук үлэ-
һиттэрэ бары кэриэтэ Ийэ дойду көмүскэлигэр уот-
таах сэриигэ ыҥырыллыбыттара. Ол курдук бастакы
хомуурга ини-бии Гоголев Гаврил, Иннокентий Алек-
сандровичтар, Гоголев Михаил Иннокентьевич, Нов-
городов Иван Константинович ыҥырыллан барбыт-
тара уонна бары кыргыс хонуутугар охтубуттара. Ман-
тан да атын, саҥа туран эрэр уолаттарбыт, саҥа ыал
буолбут дьоммут сэриигэ тиийэн суорума суоллам-
мыттара. Сэрииттэн бэрт аҕыйах киһи эргиллэн кэ-
лэн баран, сэриигэ ылбыт баастара көйөн, олох олор-
Холкуос бокко кылгас үйэлэммиттэрэ, — кырдьаҕас ааспыты,
бэрэссэдээтэлэ өрдөөҕүнү санаан соҥуоран ылаахтыыр.
Новгородов Илья — Колхуоспут бэрэссэдээтэлэ Ылдьаа Ноҕуруодап
Константинович барахсан чахчы киһи киһитэ этэ, — Сааба уола кэпсэ-
энин салгыыр. Кини баар буолан “Бөлөхтөһүү” колху-
остан сэрии, сут-кураан сылларыгар биир да киһи хоргуйан, аччыктаан өлбөтөҕө.
Ылдьаа Көстөкүүнэбис дьону үлэҕэ сатаан аттаран туруорарын таһынан, үлэ-
лии барааччы хайаан да үтэлээх буоларын хааччыйара. Тар, суорат аһылык-
пытыгар лэппиэскэ тооромоһо кытта баар буолара. Ылдьаа Көстөкүүнэбис
кыладыапсыгынаан Гоголев Гаврил Алексеевичтыын биир сүбэнэн сылдьал-
лара, отчуоту да сатаан оҥороллоро быһыылааҕа. Ол да иһин биһиги колхуос
кыра да буоллар лэппиэскэ оҥостор сиэмэ бурдуктаах буолара. Аны сайылык-
ка тахсыыга, окко киириигэ, кыстык саҕана сүөһү өлөттөрөн, биир да киһини
матарбакка үллэрэн аһатара. Онно үксүгэр хайа эрэ сылгы, эбэтэр ынах сүөһү
“оһоллонон” атаҕа тостон, төрөөрү моһуогуран, маска атыллан, оройуон кии-
ниттэн бэтэринээр кэлэн акта оҥорбутун кэннэ, ол сүөһү туттуллара. Бэтэри-
нээрбит Скрыбыкин диэн (аатын умнан кэбиспиппин) сахалыы билэр нуучча
киһитэ этэ. Аны кэлэн туох кистэлэй, кини да дьиэ кэргэнэ аһыыр аһа кыры-
ымчык эбитэ буолуо. Онон Ылдьааны кьггта уопсай тылы булан эрдэхтэрэ.
Кырдьыга, билигин кэпсииргэ судургу курдугун иһин, оччолорго сокуон
хараҕа кытаанах кэмигэр биир алҕас туттуу, аһаҕас саҥа-иҥэ инниттэн кол-
хуос бэрэссэдээтэлэ, кырата, хаайыы киһитэ буолуохтааҕа. Ону билэ-билэ
И.К.Новгородов дьонум туһа диэн араас албастарынан колхуостаахтарын,
кинилэр дьиэ кэргэттэрин аһатан-сиэтэн тыыннаах хааллардаҕа. Олус уйан
дууһалаах, аһыныгас сүрэхтээх колхуос бэрэссэдээтэлэ аҕалара сэриигэ өлбүт,
тулаайах хаалбыт Жирков уолаттары, кэргэнинээн Матырыастыын бэйэлэ-
ригэр ылан олордон киһи-хара оҥорбуттара. Дьэ, ол да иһин оччотооҕу оҕо,
эдэр дьон, сааһыран, кырдьан олорон: “Ылдьаа барахсан баар буолан, тыын-
наах ордон киһи-хара буолбуппут”, — диэн этэллэрэ.
Сэрии ыар сылларыгар И.К.Новгородов салайар колхуоһа бэриллибит
былааны өрүү аһара толороро. Ол курдук сылгыһыт Захар Лукич Гоголев 20
биэттэн 20 кулуну ылан, сут-кураан сылларыгар чахчы да таһаарыылаах сыл-
гыһыт буоларын көрдөрбүтэ.
Аҕа дойду сэриитигэр сиртэн үрдүк үүнүүнү, сүөһүттэн элбэх бородуук-
суйаны ылыыга ситиһиилэрин иһин ССРС норуодунай комиссариатын 1945
с. атырдьах ыйын 25 күнүнээҕи уурааҕынан, Уус-Алдан оройуонуттан аҕыс
киһи “Социалистическай тыа хаһаайыстыбатын туйгуна” бэлиэнэн наҕараа-
даламмыта. Кинилэр ортолоругар Лөгөй нэһилиэгин, “Бөлөхтөһүү” колхуос
бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ И.К.Новгородов биир бастакынан аат-

82