Page 87 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

таммыта. Сэрии сылларыгар бэйэни харыстаммакка үлэлээбит дьон “Аҕа
дойду Улуу сэрии 1941-1945 сс. килбиэннээх үлэтин иһин” мэтээлинэн наҕа-
раадаламмыттара. И.К.Новгородов салайбыт “Бөлөхтөһүү” колхуоһуттан итин-
ник мэтээлинэн түөрт уонтан тахса киһи наҕараадаламмыта. Кинилэр орто-
лоругар оҕолор - хонуу үлэһиттэрэ бииргэ төрөөбүт Кеша, Проня Никифо-
ровтар, балтылара оҕуруотчут Ира Никифорова, почта таһааччы (дьаамсык)
Вася Гоголев, Иван Гоголев сылгыһыт көмөлөһөөччүтэ, саастарын ситэ илик
оҕолор бу үрдүк наҕарааданы ылбыттара. Бу эмиэ колхуос бырабылыанньа-
тын бэрэссэдээтэлэ И.К.Новгородов үлэһиттэригэр үтүө сыһыанын биир ула-
хан көстүүтэ буоллаҕа. Сэрии бүтэр сылыгар “Бөлөхтөһүү” колхуос бырабы-
лыанньатын бэрэссэдээтэлэ 16-17 саастаах Сааба Уолун - Уйбааны колхуос-
ка кыладыапсыгынан аныыр. Уйбаан Саабыс бу үлэтигэр түөрт сыл устата
үтүө суобастаахтык үлэлиир.

Дьөһөгөй оҕотунаан эҥэрдэһэн
Сааба Уола — Уйбаан Гоголев 1943 с. саас Сииттэттэн кэлээт, колхуоһу-
гар олохтоох сылгыһыт Захар Лукич Гоголевка сыстан сылгы аһатааччынан
сылдьыбыта, киниэхэ күүс-көмө буолбута. Дьэ, мантан саҕаламмыта Уйбаан
Саабыс дьөһөгөй оҕотун кытта эҥэрдэһиитэ.
Мүрү эбэ арҕаа баһыгар Араҥаска олорон Иван Саввич Гоголев билигин
Кэптэнигэ олорор Николай Николаевич Кычкинныын үс соноҕоһу айааһаа-
быттара. Кинилэр бу соноҕостору колхуос салалтатыттан көҥүлэ суох айаа-
һааннар бастаан утаа мөҕүллэ сылдьыбыттара. Кэлин ол сылгылара үтүө көлө
буоланнар колхуоска элбэх туһаны аҕалбыттара. Дьэ, ити кэмнэртэн ыла
Сааба Уола аттары айааһыырын таһынан, сүүрүк сылгылары баайарынан
умсугуйан дьарыктаммыта. Итиниэхэ кинини кырдьаҕас сылгыһыт Захар
Лукич Гоголев ат баайыытын уонна сүүрдүүтүн элбэх мындырдарыгар үөрэп-
питэ. Онон Уйбаан уол бастакы атын Улуу Кыайыы чиэһигэр Лөгөй нэһили-
эгин үс колхуоһа (“Ленин” — Кэптэни, “Куоталаһыы” — Хомустаах,
“Бөлөхтөһүү” — Нээбилэп) кыттыһан ыспыт ыһыаҕар сүүрдүбүтэ.
Сэрии кэнниттэн Лөгөй нэһилиэгэр бөдөҥсүйбүт “Лысенко” колхуос
бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ Алексеев Егор Гаврильевич ат сүүрдүүтүн
чахчы сэҥээрэр буолан, сүүрэр аттары баайтарара, араас күрэхтэһиилэргэ
кытыннара сатыыра. Дьэ, манна Даалы — Николай Олесов, Кэптэни — Се-
мен Лугинов, Хомустаах — Николай Попов курдук сылгыһыттар сүүрэр атта-
ры наардаан биэрэннэр, бэйэлэрэ көмөлөһөннөр колхуоска балачча элбэх сүүрүк
аттаммыттара. Хомустаахха Николай Иннокентьевич уонна Иван Саввич баай-
быт аттара араас сүүрүүлэргэ өрүү миэстэлэһэр буолаллара.
И.С.Гоголев кэлин кылгастык да буоллар сылгыһытынан, сылгы аһатаач-
чынан, субай уонна ыанньык сүөһү бостуугунан уһун сылларга үлэлээбитэ.
Хайа бостуук ата суох сылдьыбыта баарай? Иван Саввич бэйэтин үйэтигэр
элбэх дьөһөгөй оҕотун сыымайдаабыт киһинэн буолар. Кини билигин даҕа-
ны колхуос, сопхуос саҕана ханнык атыыр үөрэ, ханнык көлүүр аттара баал-
ларын өйүгэр тута сылдьарын сөҕөҕүн эрэ. Этэргэ дылы утуйа сыттаҕына
уһугуннаран, хайа сыллаахха, ханнык аты мииммитин ыйыттахха сыыһа этиэ
суоҕа. Ити бука, чахчы дьөһөгөй оҕотун кытта уһун сылларга эҥэрдэспити-
нэн эрэ быһаарыллара буолуо.
Ааспыт үйэ 90-с сылларын саҥатыгар сопхуостар ыһыллыахтарыттан,
паай үллэстиитин кэнниттэн, кэтэх хаһаайыстыбаларга сылгы иитиитэ
күүһүрбүтэ. Ити кэмҥэ 60 сааһын лаппа ааспыт Иван Саввич Гоголев биир-
диилээн ыаллар сылгыларын көрөргө ылсыбыта. Дьэ, ити кэмтэн Сааба Уола —
6 *
83