Page 35 - Неизвестное название

?>М/
„ г.
SM4W₽
Ал*#*™
№{ I Г?Л
^iVCJ^KOi
ЖА -

3*М»»сл.

< ШДЛЧЛ WM rjUte- gj
Л&ы>имч). \
П.И.Годунов оч^отторбут. Муре эбэ уруһуйдаммыт Сибиир бастакы картата

Хаҥалас сэһэнньиттэрин кэпсээнинэн, Тыгын Тылдьыкка ааҕабыт: «Мурен, (Дэлгэр-Му-
Тойон иннинэ Хоро ууһа бэйэтэ туспа күүһүрэн рен), река в Монголии (на небольшом протяже­
олоотторо үһү. Кинилэр ити билиҥҥи Дьокуу- нии пограничная с Тувой), левая составляющая
скай куорат оннунан, Туймаада сыһыытыгар реки Селенга, Длина 445 км. Площадь бассейна
олоотторо үһү. Ону, кэннэки, Тыгын Тойон 26,6 тыс.кв.км. Берет начало на склонах хреб­
үөскээн туой сэриинэн, кыргыһыынан дьарык- та Улан-Тайга, течет преимущественно в глубо­
танан Хоро ууһун (оруодатын), биир күүстээх кой (150-300 м.) долине. Средний расход воды
киһитин өлөттөрөн, кыайан баран Хоро дьонун, в устье 33 км м/с. Максимальный сток в июне.
баайын олоҕун бас билэргэ барбыт». [Сэһэн Замерзает на 4-5 месяцев. Используется для во­
Боло. Лиэнэҕэ нуучча кэлиэн иннинээҕи саха доснабжения города Мурен».
олоуо, С.232-233]. Оттон бастакы кэлии нууччалар Мүрү күөлү
Көстөрүн курдук, түүр-моҕуол тыллаах тү- харахтарыгар тута хатаан, сөҕө корон сөбүлээн,
гэх өбүгэлэрбит эн-мин дэһэн эйэргэһэн, Саха киэҥ сирдэринэн кэпсээн оҥостубуттара. Ки­
сирин киин улуустарын сиригэр, ол иһигэр Мүрү нилэр кэпсээннэригэр олоҕуран, Тобольскай во-
тулатынан олох эрдэттэн олорбуттар. Ити эрээри еводата Петр Иванович Годунов 1667 сыллаах-
бастакы кэлии нууччалар сурукка-бичиккэ тис- ха Сибиир бастакы картатын оҥотторон Москва
пит докумуоннара кэпсииринэн, манна өйдөммөт куоракка ыыппыта. Онуоха Саха сирин уруһуй-
ураты тыллаах-өстөөх ийэ-аҕа уустара суохтара. датарыгар улахан көмөнү Ерофей Хабаров оҥор-
Арай сир-дойду аатыгар моҕуолтан киирии тыл бут. Интернекка ааҕабыт: «П.И.Годунов, благо­
элбэҕэ соһутар. Олорго сыһыары тутан сылык- дарный заслуженному первопроходцу за помощь
таатахха, Мүрү эбэ аата эмиэ могуолтан киирии в составлении первого сибирского атласа, ...по­
тыл буолуон сөп. рекомендовал ему лично отправится в Москву...
Үһүйээннэргэ кэпсэнэринэн, саха норуотун Выехал Ерофей Хабаров в столицу 26 ноября
үөскэппит биир сүрүн төрүппүт сүүрүк оҕус- 1667 года вместе с сыном боярским Давыдом
таах Улуу Хоро. Саха уһулуччулаах фолькло- Бурцевым, повезшим с собой «Чертеж всей Си­
риһа Сэһэн Боло хомуйбут үһүйээннэригэр Улуу бири» с росписью».
Хоро Мүрүгэ тиийэн тохтообута диэн буолар. Ити ахтыллар картаҕа улуу эбэни, Байкал
Тус санаабар, Алдан, Амма, Таатта курдук ытык күөлү кытта тэҥҥэ тутан, «Муре» диэн аатынан
сирдэргэ аат иҥэртэлээн ааспыт киһи сүрэҕэ ойуулаабыттар. Уруһуйга оччолорго Муре ор-
сөбүлээн, хайгыы корен, санаатын ууран саха- тотугар улахан арыылаах, Өлүөнэ өрүһү кытта
тыйыар диэри олорбут сиригэр Мүрүгэ хайаан да толору уулаах үрэҕинэн силбэһэр гына көрдөрүл-
аат иҥэриэхтээх. Оттон оннук эбит буоллаҕына лэр. Ити сылтан саҕалаан ааҕар буоллахха, 2022
ол аат, Амуэр-Мурэн-Миоре-Мүрү эрэ диэн буо­ сылга ытык эбэбит Тойон Мүрү аата ааттанан,
луон сөп. Түүр тылыгар Мурен-Амуэр - элбэх аан бастаан сурукка-бичиккэ киирэн үйэтийбитэ
уу, бөдөҥ уу диэн суолталаах. 355 сыла бэлиэтэниэҕэ.