Page 46 - Неизвестное название
P. 46

рыынньа ыксаан дибдий да, дибдий буолар уонна:  алҕас саҥаран кэбистим, үрүҥ тыыммын өллөй-
             «Киллэрдэргит да киириэм, киллэрбэтэргит да  дөө, өлөрүмэ-өһөрүмэ, тыыммын ордор. Туох
             киириэм», - дии-дии дибдийэр. Кэмниэ-кэнэҕэс  көрдүүр манньаҕын биэриэм», - диэн көрдөһүү
             кэтэҕириин диэкиттэн кырдьаҕас эмээхсин саҥа-  бөҕөнү көрдөһөр, ааттаһыы бөҕөнү ааттаһар.
             та сөтөллө-сөтөллө кэлэн аан хатааһынын аһар.  Онуоха оҕонньор «ээх» да диэбэтэх, «эй» да
             Дьиэҕэ киирэн көрбүттэрэ, били аан хатааһынын  диэбэтэх. Тимир оһоҕор хат олордубатах. Онон
             аспыт эмээхсин кэтэҕириин ороҥҥо олорор эбит,  үтүө-мөкү кэпсэтиитэ суох хононнор, сарсыарда
             баттаҕа маҥхайа сатаан баран саһарбыт аары-  Баҕырыынньалаах айаҥҥа тураллар. Оҕонньор
             ма кырдьаҕас киһи. Онуоха сөптөөх эмиэ аарыма  тугу да моһуоктаабакка, манньа да көрдөөбөк-
             кырдьаҕас арбайбыт улахан оҕонньор уот инни-  кө, биир тылы кэпсэппэккэ таах хаалбыт. Күнү
             гэр туора ыскамыайканы тардан баран, уот диэки  быһа хааман бараннар киэһэ хонуктарыгар оҕон-
             хайыһан ыскамыайкаҕа сытар.
                 Баҕырыынньа дьиэҕэ киирэн
             баран: «Мин эһигиттэн ас-таҥас
             көрдөөбөт киһибин. Хааһына
             таһаҕаһын таһа сылдьабын. Дьо-
             куускай куораттан Дьааҥыга
             сууту кытта кэпсэтэн, бүтүн ый
             тухары сиргэ хоннубут, ыалы
             булан итии сиргэ куурдунан,
             сынньанан хоноору киирэбит,
             бэйэбит аһыыр астаахпыт. Онуо­
             ха эһиги ааҥҥытын аһымына
             эрэйдиигит», - диэн саҥарбыт.
             Онуоха эмээхсин биир тылы ута-
             ры эппэтэх уонна оҕонньоругар:
              «Дойду оҕото бэрт тыллаах-
             өстөөх оҕо кэлбит, оҕонньоор!
             Эн туран кэпсэтэн көрбөккүн
             ЭЭ», - диэбитигэр, оҕонньор
             кэпсэтиэх киһи быһыытынан эр-
             гийээри тиэрэ адаарыс гыммыт.
             Баҕырыынньа итий гына түспүт. Өйдөммүтэ  ньордоругар эргийэн кэлэллэр. Баҕырыынньа кэ-
             ханна да хамсаабат гына тимир оһоххо оло­         миринэр-кэмсинэр: «Үчүгэй да хара сор буолар
             рор, түөрт өттүттэн төрдүөннэриттэн уот  эбит, истэр кулгааҕым бүөлэнэн, көрөр хараҕым
             күлүбүрэччи салаан эрэр эбит. Баҕырыынньа  сабыллан үүтү-ааны булбакка, суолу-аартыгы
             абытай да, абытай диир.                           көрбөккө бу сордоннохпун», - диир уонна кут-
                 Хайа да кыайар ойуун сиир ойуунун сынньа-  тананнар, оҕонньордорун ааһа баран, сиргэ ба-
             тар, тылын биэрэн өйдөннөрөн тыл этитэр кэһил-  лааккаларын туруоран хоноллор. Этэҥҥэ хонон
             либэт сокуоннаахтар эбит. Онон Баҕырыынньаҕа  тураллар. Иккис күннэригэр эмиэ айаҥҥа туру-
             да бу ойуун тыын биэрэн өйдөммүт. Көрбүтэ  нан баран, киэһэ хонуктарыгар эмиэ оҕонньор-
              аргыһа өйөөн сылдьар эбит уонна: «Хайа Баһы-  доругар кэлэллэр. Баҕырыынньа эмиэ суланан,
             лаай, ыарыйдыҥ дуу?», - диэн ыйыппытыгар,  кэриэһин этэн баран, эмиэ оҕонньору ааһан ба­
              Баһылай ыарыйдым диэн хоруйдуур (Баҕырыын-  ран, бөөлүүн хоммут сирдэригэр хоноллор. Эмиэ
              нъа аата Баһылай. Авт. быһаарыыта).              үүт турааннык үчүгэйдик хоноллор. Үһүс күннэ-
                  Баҕырыынньа дьиэлээх оҕонньортон  ригэр эмиэ айаҥҥа тураллар. Күнү быһа айан-
              көрдөһөн үҥэр-сүктэр, ааттаһыы бөҕөнү аат-  наан баран, киэһэ хонуктарыгар эмиэ оҕонньор-
              таһар, ый ытыытын ытыыр, соҥ-соҥуутун соҥуур:  доругар эргийэн кэлэллэр. Баҕырыынньа: «Бу
              «Мин эйиэхэ туох да буруйу оҥорботоҕум, ин-  аата оҕонньор биһигини муҥхатыгар киллэрбит.
              нигин быһа хаампатаҕым, хара күлүккүн ха-  Үйэбит тухары да бардахпытына ханна да бар-
              рахтаабатаҕым. Олус ыраах айаҥҥа илистэн,  бакка хонукпутугар оҕонньорго эргийэн кэлэ
              тоҥон кэлбиппэр ааҥҥытын аспатаххытыгар  туруохпут, ханна да барар, хайыыр да кыахпыт
   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51