Page 49 - Неизвестное название
P. 49
-st. Ү Т Ү М Э11 Ү Й ЭЛ Э Р-БЫЫ СТА I’ Ы11 )]
ввИНиНШпмВнийнинНиййнмяяймин^яниммяни
ХАҔЫСТАЙ ТОҤУС УДАҔАНЫГАР БИЛИЭҤҤЭ ТҮБЭҺИИТЭ
Хаҕыстай кырдьан оҕонньор дэтэр буолан төгүрүк сылы быһа көрдөһө сыппыт. Аллараа
баран биир түүн күүлэйдиэх санаата көбөн, улуу дьаалы үс тоҕус киһи, үс тоҕус сүөһү (27-
сүгүн утуппатах. Онон сири-дойдуну көрүөххэ лии устуука) дууһаларыгар иҥсэтэ көбөн ыйы-
диэн киргил кыыл буолан Лена өрүс сүнньүнэн тар: «Эн дойдугар мин олорорбун уйар маһыҥ
тус хоту көтөн күпсүйэр. Хоту ыраах тиийэн суоҕа буолуо, оччоҕо эн дойдугар тиийэммин
тоҕус киргил кыыллар көтөн иһэллэрин уун- мин туохха олоробун?» - диэн. Хаҕыстай:
утары көрсө түһэр. Ол киргиллэр эмиэ кини «Икки сүүнэ алаастаахпын, ол икки ардылары-
курдук тоҕус ойуун абааһылара иһэллэр эбит. гар кырдалга аарыма улахан эйигин уйан олор-
Ханна да хамнаппакка, биир тылы этиппэккэ дор тииттээхпин)), - диэн хоруйдуур.
күөйэ көтөн ылбыттар да, Хаҕыстайы баҕатын Онуоха анараа улуу дьаалы үс саллаатын ыы-
хоту өрүс сүнньүнэн тус хоту, ортолоругар ук- тар. Хаҕыстай этэр маһа миигин олорорбун уй-
тан илдьэ барбыттар. ууһу дуо, бэрэбиэркэлээн кэлиҥ диэн. Биир түүн
Лена өрүс төрдүн диэки тоҥус улуу удаҕа- үс ойуун үс киргил кыыл буоланнар Хаҕыстай
на кырдьан бодоорон баран, туох да сүүнэ ула- этэр сиригэр кэлэн көрөн төннөллөр. Хотуннары-
хан хотой курдук аарыма көтөр буолан икки гар тиийэн этэллэр: «Пахай, алаастара кып-кы-
таас хайа хапчааныгар сытан, атын кыра тоҕус ралар, икки сылгы хараҕын эрэ саҕалар, хата,
ойууну булан, бултуур-алтыыр саллаат оҥос- тиитэ итинник сирдэргэ үүнүө да суоҕар сөптөөх
тубут. Ол тоҕус ойууҥҥа Хаҕыстай түбэспит. суон тиит үүммүт, өйөинөххүнэ-тайаннаххына
Дьоно баран иһэн улуу кырдьаҕастарыгар эп- олоруоххун гөп эбит», - диэ-
питтэр: «Биири булан кэһиибитин эйиэхэ ил б и т т э р . Ити кэнниттэн
дьэ иһэбит», - диэн. Ол иһэн Хаҕыстай өйдөөн б и и р түүн ол улуу
көрбүтэ, доҕоор, Лена арҕаа эҥэригэр, икки удаҕан туохха да
таас хайа хапчааныгар, икки уһаат айаҕын холоо- но суох
саҕа киэҥ икки харах уот курдук кытаран, эри- С ү д ү улахан
лиһэ сыталлар эбит. Ол улуу күтүр үс биэрэс- аары- ма көтөр
тэ сиргэ тиийэллэрин кытта Хаҕыстайы супту к ы ы л
чупчуруйан ылан хаҥас хонноҕун анныгар ук- б у о -
тан кээспит. Хата, тута сиэн кээспэтэх.
Хаҕыстай кэргэттэрэ сарсыарда тур-
буттара, оҕонньордоро тылыттан матан
баран, хараҕын уута эрэ килэйэн сы-
тар эбит. Дьэ, соһуйуу-өмүрүү бөҕө
буолаллар. Аһы киһи айаҕар
уган аһатар, киһи чэпчэ-
китиннэрэр киһитэ буо
лан үс төгүрүк сыл сытар,
кэтэҕин баттаҕа сарыл-
лан хаалар. Оттон Хаҕы-
стай ойуунун абааһытын киргил
кыылга кубулуппута, тоҥус улуу
удаҕанын хаҥас кынатын анны
гар саба баттанан үс төгүрүк
сыл сытар. Ол сытан ааттаһыы
бөҕөнү ааттаһар, көрдөһүү
бөҕөтүн көрдөһөр, ый
ытыытын ытыыр, соҥ
соҥуутун соҥуур: «Мин үс
тоҕус киһи кутун, үс тоҕус
сүөһү сүрүн биэрэбин, ми
игин босхолоо, үрүҥ тыым-
мын харыстаа», - диэн үс

