Page 41 - Неизвестное название

Историческом наука кандидата - В.В. Ушницкай
Оттон историяны эридьиэстиир кинигэлэргэ сурулларынан: «Байкал күөл арҕаа кытылларынан
оччолорго олорбут дьон «хоро уонна боотулу, баайаҕа» уустарынан биллэр этилэр. Кинилэри XVII-c
үйэ ортотуттан ыла Баргуттар (Бороҕоттор) диир буолбуттар. Хоролор сорох бөдөҥ уустара маннык-
тар: Халкут, Караган (Хара хаан), Бодонгут (Бодоҥут), Кобду (Көбдө), Каисей (Кыаһай), Батонай
(Батамай, Баатаҕай), Чараит (Чараҥнар), Худай (Кудулар), Цахан, Халбин (Халбаакы), Гучит,
Желтуки (Кэлтээки). Сулҕан, шульген, (Солоҕон) диэн тыл өйдөбүлэ бас-кос диэн суолталаах. Саха
сиригэр хаҥаластарга, аммаларга, бүлүүлэргэ баар хоролору солоҕоннор дииллэр», - диэн А.Пав­
лов - Дабыл, 2005 сыл балаҕан ыйын 27 күнүгэр «Кэскил» хаһыакка таһаартарбыт «Хоролор» диэн
ыстатыйатыгар суруйар.
Салгыы ааҕабыт: «...Өссө туран, күүстээх
ойууннары эмиэ хоролортон төрүттээх курдук
сыаналааһын баар. Ол курдук: «...несомненно не­ zz Бүлүү дьонун туһу-
которая часть якутов до позднего времени сохра­ zz нан бастакы хорутуулаах улэ
/ ни Г. В. Ксенофонтов оҥорбута. Ол
нила письменность предков и пользовалась ею. В
/ улэтэ "Урааҥхай сахалар" аатынан бэчэ
частности, о существовании таинственной пись­
, эттэммитэ. Итиннэ Гаврил Васильевич
менности у предков якутов упоминается не толь­
г нофонтов uwv дахадарьшьебугэлара к»ч ку
ко в олонхо и преданиях, но и в расказах старо- рыканнаддизн гумүкжэ кэлбитэ.
жителей. Таинственными знаками пользовались Юч курыканнар Киин Азияҕа, чопчулуур буол
шаманы и народные лекари», диэн суруйар исто- лахха Кытай, Монголиасирдэринэн тайалн сылдь
ыбыт юэчжилэр бидр бөлөхтере этилэр Отгон иг,
рическай наука доктора Г.Левин « Историческая
торияҕа биллэринэн, юэчжилэр биһиги эрабыг
связь якутского языка с древнейшими тюркскими ‘^иннинэ Переднэй Азияттан Киин Ачиирл
языками VII-IX вв.» диэн кинигэтигэр. Манна % сыҕарыйбыт индоиранскай биистэр гумуя
** -
даҕатан кэпсээтэххэ, бүрээт үөрэхтээҕэ И.А. ^лүүлэрин быһыытынан сураҕыраллар,
ч 19м курыканнар кэлин кудумшшнар..
Манжигеев биир үлэтигэр «Эм дом болог!» (нууч- чч хоролор ааттарынан Киин Азия^а
чалыы «Пусть будет элексиром жизни») это маги­ эрэ буолбакка, Сибииргэ, Уһук
хоту_э^ых1а_1арьаабыт-
ческие слова шаманистов, которые сопровождали
тара.
применение целебных средств, состоящих из со­
четания воды, огня, земли и различных трав», - ХОРОЛОР
диэн суруллар. Бу бүрээт удаҕаннарын аптаах
дэммит «Эм дом болог!» тыллара олох сахалыы
Одоаю пах gagMra бтор,
еылдьаллара киһини соһутар. атынынан солбуллар кэмнэ-
эх-кэрдиистээх. Йти сиэри-
Былыргы суруксуттар Баргужин тукум диэн нэн, Чуумпу акыйаантан Ат­
улуу байҕал кытылларынааҕы сири-уоту аат- лантический акыйаан кыты-
лыгар диэри тайыы сылдьы-
тыыллара биллэр. Ол эрээри сорохтор Баргужин- быт /атаар-монгол импсрия-
та с^ГыМа үрэллибитэ. Кйни
( кай хотоолу баргу диэн норуот дойдута дииллэр. оннугар европейский циви­
лизация азиатскайы солбуй-
()л курдук, Кытай суруксуттара Байкалга Баргу- ан барбыта. Европа дойдула-