Page 54 - Неизвестное название

лэр икки бастакы куоратчыттар. Били оҕонньор- ман истэҕинэ ити тойоммут тилэҕэр түспүтэ, ону
го эт биэрбит киһи этэр: «Илин суол кытыыты- тойон билбэтэҕэ», - диэбит. Дьиэлээхтэр: «Оо, ол
гар сүрдээх кырдьаҕас оҕонньор от тиэйэ туран «кырдьаҕаһы» көрбүккүт, баран аҕала охсуҥ», -
«тукаларыам, бодоорбут киһибин, өйүөҕүтүттэн диэбиттэр. Муочайы аҕалбыттара, аҕыйахтык бо-
туохта эмэтэ быраҕан ааһыҥ» диэбитигэр, ити тугураан баран силлээн кээспит. Били ыалдьы-
дьон кыһамматахтара, мин биир кырбас эти би- быт киһи үтүөрэ охсон, дьонун кытта чэйдэһэн
эрбитим. Ол этим уҥуоҕа итиннэ тусаһаҕа хаа- куоратыгар барбыт.
Ин. Ин. Аммосов.

МУОЧАЙ АҔАБАР КЭПСЭЭНИТТЭН
Муочай ойуун мин аҕабар кэпсээбит: «Суон оҕолоох киһи, биир уола аҥала, икки уола үчү-
оҥоруулаах киһини ойуун кыайан сиэбэт», - гэйкээн барахсаттар эбиттэр. Аҕалара аҥала
диэн уонна онно икки холобуру аҕалбыт: уолун наһаа таптыыр, икки үчүгэй уолаттарын
1. Муочайы Нам улууһугар ыарыыга абааһы көрөрө үһү. Онон бу икки уолун кыра-
ыҥырбыттар. Онно киирэн ыалга олордоҕуна тын өлөттөрөөрү Муочайы аҕалбыт. Муочай
баай сэбэрэлээх дьахтар киирэн, хаҥас диэ­ туоһунан быыкайкаан оҕо оонньуурун курдук
ки хаппахчы уҥуор дьиэлээх дьахтарга баран тыы оҥорбут. Икки уолу баҕахха баайталаабыт
кэпсэппит. Муочай уҥа диэки олорон истибит, (баҕах диэн кыръьыр киһитин саха дъиэтин
ыалдьыт дьахтар: «Бороҕон улууһун ааттаах баҕанатыгар быанан хам кэлгийиини аат-
ойууна бүрэ да киһи эбит», - диэбитин истэн, тыъьллара. Авт.) уонна кыыран-кыыран баран,
Муочай кыһыйа саныыр. Түүн дьон утуйбутун муостата суох дьиэ буорун тобулу үктээн өлүү
кэннэ ол дьахтар суолун солоон кос (10 км) уутун таһаарбыт. Ол уутугар тыытын ыытан ба­
курдук сиргэ тиийэн дьиэтин булар да, дьиэҕэ ран баҕахха кэлгиллэн олорор икки уол дууһа-
кыайан киирбэт. Онон хаҥас диэки бох баары- ларын куттарын хардары-таары тыытыгар түүнү
гар ооҕуй оҕус буолан көмүллэн сытан кээһэр. быһа быраҕа сатаабыт да, уолаттар куттара
Сарсыарда хамначчыт дьахтар быһыылаах, тыыга олорбокко уҥуор түһэн испиттэр. Онон
биир дьахтар били бөххө чохчойбут, ооҕуй оҕус ол оҕолору кыайан өлөрбөтөх. «Өскөтө оҕо кута
дьахтар ырбаахытыгар хатанан киирэн дьиэҕэ мин тыыбар олоро түстэҕинэ, ол оҕо тута нус-хас
түһэн хаалар. гыныа (өлүө) этэ. Итинник суон оҥоруулаахтары
Хаҥас диэки мааны быыс иһигэр тойон хоту- ойуун кыайан сиэбэт. Кырдьаҕас уонна ыарыһах
нунаан утуйа сыталлар, баччыр уол оҕолоохтор. бэйэлэрэ өлөллөрө чугаһаабыт дьону эрэ ойуун
Муочай оҕо эмэкэтин сүрүн ыйыстан кээһэр. Оҕо сиэн (өлөрүөн) сөп», - диэн кэпсээбит.
эмискэ ытаан өрө татакалыы түһэр. Муочай ыа- Муочай өлбүтэ өр буолбутун кэннэ I Кур-
лыгар кэлэр. Сарсыныгар күиү быһа эмэкэтэ Муо­ буһах нэһилиэгин киһитэ, сүүрбэ сааһыгар
чайы куттаҕын аалан ыарытыннарар, тахсаары чугаһаабыт Федот Гаврильевич Местников
гынар. Муочай аанньа аһаабакка-сиэбэккэ күнү (Батай улахан уола) Муочай ойуун эргиирин:
быһа арбы-сарбы буолан олордоҕуна киэһэ аттаах «Ойуунуҥ албаһын көрдөр, уһугун, тур. Мин
киһи кэлэн: «Оҕом ыарыйда, көрдөһө кэллим», - эйигин итэҕэйбэппин», - дии-дии синньигэс ти-
диэбитигэр, Муочай барсыбыта, били кини ыары- тиригинэн таһыйбыт. Эмискэ үлүгэр сүүнэ ула­
тыннарбыт оҕолоох ыала эбиттэр. «Аҕыйахтык хан түллэр хатырык ытыллан турбут. Үс тиит
ботугуруу түһэн баран төрүкү тахсаары сылдьар төбөлөрүн сөрүү тардан ылан холбуу эрийэн кэ-
эмэкэни силлээн кэбистим. Оҕо нухарыйбытынан биспит уонна ол эрийбит үс тиитин төбөтүн олох
барда. Ыҥырбатахтара да буоллар, ол түүн эмэкэ­ оҥостон баара эрэ уон бууттаах уһаат саҕа эрэ
ни таһааран кэбиһэр кыахтааҕым, оччоҕо оҕо син буолан өр үлүгэр, этиҥнии ньиргийэн тыаһыы-
үтүөрүө этэ», - диэн кэпсээбит. тыаһыы ытылла олорбут. Бу түбэлтэ 1925-26 сс.
2. Киһитин аатын умнубуппун. Курбуһах диэки буолуохтаах. Федот Местников эһиилгити-
нэһилиэгин киһитэ быһыылааҕа. Биир үс уол гэр өлбүт этэ.
«Сыккыс» «Ленинской тэрийээччи» хаһыат редакциятын уонна
ССРС журналистарын союһун оройуоннааҕы
алын сүһүөх тэрилтэтин аналлаах сыһыарыыта.
И.Пермяков бэчээккэ бэлэмнээһинэ. 21.03.1991 с. 3411 N-рэ.