Page 53 - Неизвестное название

МУОЧАЙ АБААҺЫЛАРЫН СОРУЙУУТА
Муочай кырдьан үлэни кыайбат буолбут кэ- оту илдьэ иһэллэр, абыранаа инибин», - диэн
мигэр биир сайын курааннаан от аанньа үүммэ- үөрэн дьиэтигэр киирэн сытар. Абааһылара дьиэ
тэх. Онон сүөһүтүгэр сыл тахсар оту кыайан от- таһыгар айманан кэлэн, дьэ, өлөн-хаалан суҥха-
тооботох. Сааһыгар ото аччаабыт. Ыксаан биир ран дьиэҕэ киирэллэр. «Абааһы отун аҕалтаран
түүн абааһыларынан от уордара ыыппыт. Кэтээн өлөртүү сыстыҥ, аҕалан күрдьүккэ уурдубут», -
сытан, кэлэллэрэ чугаһаан эрдэҕэ дии санаан, дииллэр. Муочай тахсан көрбүтэ, биир хороҥ оту
таһырдьа тахсан иһиллээбит. Дьэ, доҕоор! Абаа- аҕалан күрдьүккэ туруору аспыттар. «Быйаҥы
һылара ыһыы-хаһыы, үөгү-үгүрэ бөҕөтө, «Һуу» ойуун абааһыта кыайбат эбит. От - быйаҥ буол-
киһи атаҕын тоһутаары гынна диэн аҕыс айдаан, лаҕа», - диирэ үһү Муочай бэйэтэ.
тоҕус дорҕоон буолан иһэллэрин истэн: «Элбэх
Аҕам бокуоннъук кэпсээниттэн сурулунна.
МУОЧАЙ КУОРАККА КИИРЭН КЫЫРЫЫТА
Саас олбуорга чалбах тахсыбыт кэмигэр
Муочайы Дьокуускай куоракка ыарыыга ыҥыр-
быттар. Былыр ойуун кыырыытыгар нууччалар
сылдьаллар эбит. Онон күнүс нууччалар кэлбит-
тэр. Муочай олбуор иһинээҕи чалбахха бытархай
өрүс балыгын таһааран оонньоппут. Нууччалары
балыкта тутуҥ диэбитигэр, нууччалар биирдии
балыгы туппуттар. Ыксары тутуҥ диир. Нууч­
чалар кыбдьыгырыы-кыбдьыгырыы баар күүстэ-
ринэн балыгы ыга туталлар. Биирдэ өйдөөн
көрбүттэрэ, саатар эттэрин таһааран баран ыга
тутан тураллар эбит, балык ханна да суох үһү.
Киэһэ кыырар, нууччалар дьиибэлэтиэх-
тэрэ диэн сэрэнэр. Сонун тэллэҕин сэгэтэ-сэгэтэ
кыырбыт. Олоҕуттан туруох буолта мэлигир, ап-
таах киһинэн сиргэ хам этитэн кээспиттэр. Дьэ,
ыксыыр, кэмин туонар. Ол гынан, кутуран-кыы- баран, таһыттан түөрт атаҕа сүһэммит, баһа
ран аллараа уолун таһааран, олорор сирин быһыллыбыт, хаанынан уһуура сылдьар сүөһүнү,
былаайаҕынан тула эргитэ соттор, ол сиринэн бөрөнү, эһэни дьиэҕэ киллэртээбит. Дьиэлээхтэр
аллараа уолунан лөглү астаран, эмэһэтигэр хо- ааттаһыы бөҕөнү ааттаһан, көрдөһүү бөҕөнү
лумтан саҕа буору лөглү тардан туран кэлэр. көрдөһөн нэһиилэ тохтоппуттар. Бука манньа да
Дьэ, кыыһыран тымтан эмэһэтин буорун тоҕо ил- бойом буоллаҕа буолуо.
гистэр, дьиэ ыыс-быдаан буолар, мустубут дьон <(Биир киһини уорбалаан бараммын акаа-
баран хаалаллар. «Эһиги миигин аптааҕынан рыбар эрдэ тутан кэбиспэккэ, өлө сыспытым», -
сиргэ хам этитэн өлөрөөрү ыҥырбыт эбиккит. диэн маны барытын Муочай мин аҕабар Николай
Ити буоллаҕына, дьэ, хайабыт буолар», - диэн Евтропеевич Аммосовка бэйэтэ кэпсээбит этэ.

МУОЧАЙ КУОРАТЧЫТТАРЫ ДЬИИБЭЛЭЭҺИНЭ
Муочай улаханнык кырдьан бодоорон баран ньор быһаҕынан, сааскы бөһүөмэх эти кыһан
Нэлэгэр Илин үрэҕэр айан суолун кытыытыгар сиэбит, уҥуоҕа үгүс үһү. Этин сиэн, ботугураан
от тиэйэ турдаҕына, Байаҕантай дьоно үс киһи алҕаан баран, дьон барбыт сирин диэки уҥуоҕун
куоракка ааспыттар. Икки бастакы киһи баай элитэн кээспит.
дьон, кэлин киһи мөлтөх таҥастаах дьадаҥы Куоратчыттар Нэлэгэргэ ыалга киирэллэр.
киһи быһыылаахтарын оҕонньор сэрэйбит. Ааһан Дьиэлээхтэр чаанньыкка уу кутан уокка уурал-
истэхтэринэ: «Тукаларыам, кырдьан буорайбыт лар. Бастаан иһээччи тойонноро чаанньык ор-
киһи турабын, өйүөҕүтүттэн туохта эмэтэ бы- гуйуон иннинэ таарымталанан хара быарынан
раҕан ааһыҥ», - диэбит. Икки бастакы киһи ааһа туттарбат дуо? Сүрдээх күүстээх ыарыыга ыал-
турбуттар, кэлин киһи тохтоон, өйүөтүн матаҕа- дьар. Дьиэлээхтэр: «Кими эмэ көрсүбүккүт дуо?»
тыттан биир кырбас этин ылан биэрбит. Оҕон- - диэн ыйыталлар. Кими да көрсүбэтэхпит диил-