Page 85 - Неизвестное название

* ...
ҮТҮМЭ1ГҮИЭЛЭР БЫЫСТАРЫН сэгэтэн

Перепиһи тохтотор эбэтэр перепиһи Лөгөй Бастаанньа хам баттаныыта бороҕоттор
улууһуттан кини дьоно кыттыылаах саҕалыыр үрдүлэринэн ыараханнык ааспыта. Ону оччото-
туһунан сиэрдээх сүбэлэри Головин тойон ис- оҕу архыып докумуоннара да туоһулууллар: «Сы-
тибэтэҕэ. Ол түмүгэр хаан тохтуулаах айдаан тыка в 150 г. за якуцкую измену повешен, Оргу-
саҕаламмыта. зей Онюкеев повешен, Челы Чорволов повешен
2. Орто дойду олоҕор олус уустук боппуру- во 150 г. За якуцкую измену, Тюляк Мазеин с
оһунан ортотун булуу эбэтэр өйдөһүүнү олохто- женою и с детьми умре во 150 г. За их якуцкую
оһун буолар быһыылаах, икки өттүттэн ыгыы- измену по посылке ст. Петра Головина весь скот
түүрүү туох аанньанан аҕыай... ево громили ево войною. «Сын Белляков Откон,
Лөгөй Тойон бу да сырыыга ыарахан ындыы- скота у него 1 корова, а иного скота никакого
тын ыһыктыбатах көрүҥнээх: «которые де якуты нет, потому что де в изменный год громили ево
казаков убили и те де живут собою а мы де (с служивые люди от Петра Головина с письмяным
Мымаком) поедем к тойону (воеводе) коль де в головою с Василием Поярковым, ходили на них
думе с ним не были)). войною и на том погроме коровы и лошадь у него
Биир өттүттэн, Головиҥҥа «я де не знаю, весь погрома взяли, и он де с того погрому стал
говорил воеводе один из его шпионов: «Логуй беден и обнищал», «Ига Бетунаев, что де Ига в
с нами станет или не станет». Иккис өттүттэн, Борогонской волости, живет на озерах, кормитца
«бетунцы говорили: «только де Логуй с нами не рыбою, а скот у него весь во 150 г. письмяный
станет на русаков, мы де и Логуя убьем». голова Василий Поярков служивыми людьми по­
3. Күүстээх санаалаах киһи хорсун буолар грома войною взяли». «Оргузей Белляков, что де
дииллэр. Логой Тойон тыыҥҥын быһыахпыт диэ- Оргузей в Борогонской волости, живет на Мирю
биттэриттэн куттамматах көрүҥнээх. Намҥа өрө (Мюрю), а скота у него 3 коровы», «Мотмы Иги-
турбуттарга тиийэригэр дьонун хааҥҥа сыбаа- нин из Борогонской волости во 150 г. сшел в
маары, «а Логуй де своим людем ездити собою не Подгородную волость, там сыскан, а скота у него
велел», илдьэ барбатаҕа -бэйэтигэр эрэллээҕин, нет, ходя кормитца своею работаю около русских
кытаанах майгылааҕын көрдөрбүт дии саныыбыт. людей», Тюсерга Балтунин живет подле Откона
4. 1642 с. Логой Тойон аата-суола, аптары- шамана, сидел в тюрьме, пытан и огнем жжен и
тыата сахаларга тэнийбитин, кини тылын-өһүн кнутом бит, неведомо про что».
атын улуустар ылынар буолбуттарын «а канга- Историяҕа биллэринэн, Головин тойон ити
лассы де говорят: только де Логуй не станет сто­ оро турууну кырыктаахтык хам баттаабыта. Үгүс
ять, и они де не хотят назад ехать вскоре» диэн нуучча дьоно уонна сахалар тутуллан хаайыллы-
архыып докумуона туоһулуур. быттара. Сиэрэ суох сордонон-муҥнанан өлөрүл-
Логой Тойон Ниикэ Мыымахаптыын атын лүбүттэрэ. Кэлин Головиҥҥа: «...ставили в вину
улуустары кытта кэпсэтиилэрин түмүгэр дөксө убийство 40 служилых людей, повешение 23 «яку­
улахан хаан тохтуохтааҕа үмүрүйбүтүн туһунан тов лутших людей и аманатов». В августе 1644 г. -
докумуоннар кэпсииллэр. ...1642 с. айдаан кэн- началось следствие по его делу, но лишь через год
ниттэн, силиэстийэҕэ «андаҕардарын кэспиттэр» по царскому указу воевода был отстранен от долж­
сорохторо аны бэйэ-бэйэлэрин уксан, хобулаһан, ности». Кини кэнниттэн анаммыт бойобуодаларга
таҥнаран биэрбиттэрэ киһини дьиксиннэрэр. ыраахтааҕы «...не так бы - де вам делать как преж­
...П.П.Головин Лөгөйү төһө да ыктар, кини кими ние воеводы Петр Головин, Василий Пушкин с то­
да уган биэрбэтэҕэ ... варищи делали» диэн сэрэппитин үрдүнэн, күндү
1642 с. быһыы-майгы төһө даҕаны оччо- түүлээххэ ымсыылаах, харчы суолтатын билэр, эр-
лорго сахалар өйдөрө-санаалара (ыырдара) аҕа гиэмсик, бастакы кэлии бойобуодалар, хаһаактар,
уустаһыыттан, улуустаһыыттан ырааппат этэ промышленниктар олохтоох омуктары харыстаа-
диэн суруйдаллар, Логой Тойон толкуйдуур батахтара, хайа сатанарынан халаан-талаан, на-
таһыма киэҥ ыырынан сылдьарын көрдөрбүтэ». каастаан, дьаһааҕы бэйэлэрин туһаларыгар сылга
Ити эрээри бороҕоттор 1642 с. бастаанньаҕа хастыыта эмэ хомуйа турбуттара.
туора турбатахтара, бастаанньа салайааччы- Кинилэр күндү түүлээҕи муҥутуурдук хо-
ларынан Бороҕон ойууттара Белляк уонна Ба- муйар туһугар кими да аһымматтара, оро туппат-
тука сылдьыбыттар, Логой Тойон уола Чоюк тара. Андриан Борисов «Якутские улусы в эпоху
Косико Сытыкинныын казак Панкратило диэн Тыгына» диэн кинигэтигэр ону таба корон, саа-
киһини өлөрөллөр. май сопке сыана быһар: «Несостоятельно пред-