Page 478 - Дүпсүн сирэ

на 40-с — 50-с сылларга Дүпсүн нэһилиэгэр: Румянцев Ф.Т.-Куугук, Илларио­
нов Н.М.-Бойбосо, Сивцев А.И.-Дыйаарка, Ушницкай П.И.-Түспүт, Алексеев
С.П.-Бөҕө Саабата уонна Ефимов Н.Н.-Ньукулаабыс балачча кыанар, күүстээх
дьон баара. Бу дьоннор ыһыахтарга түбэсиһэн бэйэ-бэйэлэрин кытта тустан,
мае тардыһан күрэхтэһэллэрэ. Бары да иэл-тиэл күүстээх дьон этилэр. Тус-
тууга Бөҕө Саабата кыайталыыр этэ. Мае тардыһыытыгар бастакы омунугар
Куутуктара ордук курдуга. Ол гынан баран, күрэхтэһиилэргэ элбэхтик кытты-
бытынан уонна элбэх төгүл нэһилиэккэ уонна оройуоҥҥа бириистээх миэстэ-
лэри ылаттаабытынан Бойбосолоро барыларыттан биир мутук үрдүк турара.
1945 сыллааҕы Кыайыы ыһыаҕар мае тардыһыытыгар Дүпсүҥҥэ бастаабыта.
1946 сыллаахха иккис буолбута. 1950 сыллаахха оройуон күрэхтэһиитигэр Пе­
тухов Р.М.-Бөҕө Бөтүкүөп, Свешников И.И.-Омукчаан кэннилэриттэн үһүс
миэстэни ылбыта улахан ситиһии этэ. Бу күрэхтэһиигэ 48 киһи кыттыбыта.
Сэрии иннинэ аҕай уонна сэрии бастакы сылларыгар Баайка уонна Чиэппэр-
дээх диэн икки бэрт эдэр бухатыыр дьон үөскээн иһэннэр сэрии сиэртибэлэрэ
булбуттара. Баайка толору аата Сивцев Василий Петрович диэн этэ. Бу киһи,
Лена өрүс устун борохуотунан айаннаан сэриигэ баран иһэн, кумахха батары
түһэн сытар 18 бууттаах дьаакыры оруу тардан ылан көтөхпүт. Айаннаан иһэн
борохуот палубатыгар тустан, мае тардыһан биир да киһини тулуппатаҕа үһү.
Аҕата Дүпсүн биир биллэр сылгыһыта Сивцев Петр Григорьевич-Халтырык
хаҥыл сылгыны көҕүлүттэн ылан баран, умса баттаатаҕына букатын хамсап-
пат этэ диэн үөлээннээхтэрэ кэпсииллэрэ. Баайка Монголияҕа сулууспалыы
сырыттаҕына, Монголия уолаттара, көрдөххө күүстээх-уохтаах, силтэйбит
уолаттар киирэн тустан көрөллөрө үһү да, биир да уол Баайканы бүдүрүтэн
көрбөтөх. Бииргэ сулууспалаабытдьонноро Аманатов Николай Иннокентьевич,
Местников Илья Алексеевич диэн, билигин сааһырбыт дьоннор, Бороҕонно
бааллар. Бу дьон Баайка күүһүн-уоҕун үчүгэйдик билэллэр.
Баайканы кытта тэн' күүстээх Моору Өлөксөй уола Бочкарев Иннокентий
Алексеевич-Чиэппэрдээх эмиэ улахан бухатыыр киһи үөскээн испитэ. Ыччат
биригээдэтин биригэдьииринэн Бээди эбэҕэ үлэлии сылдьан, титиик умайбы-
тыгар бааллан турар ньирэйдэри сиэлинэн хатыллыбыт быаларын быһыта тыы-
тан таһырдьа анньыталаабыт. Маны оччолорго оҕо сылдьан көрбүт Лэгиэнтэй
Лугинов сибилигин баар. Чиэппэрдээх күүһүн таһынан үчүгэй хайыһардьыт
этэ. Орто уҥуохтаах, үчүгэй быһыылаах-таһаалаах, кыраһыабай киһи этэ.
Дьоппуон сэриититтэн төннөн иһэн ис тиибигэр ыалдьан өлбүг.

Быһыйдар
Сүүрбэһис сыллар саҕаланыыларыгар Лыткин Василий Иосифович-Сыыта
Бааска (Саха Киин Ситэриилээх Комитетын чилиэнэ буола сылдьыбыт I Өспөх
киһитэ) куоракка күнүнэн сатыы киирэрэ үһү. Ол эбэтэр күҥҥэ 15 көһү хол-
кутук түһэрэ. Айаныгар сиэлэн, лэглэйэн иһэр эбит. Ити сылларга Сивцев
Михаил-Чоҥочо уола Мэхээлэ диэн улахан быһый, кылыыһыт киһи туһунан
Дүпсүн кырдьаҕастара кэпсииллэрэ. Бу киһи 1926 сыллаахха Дүпсүн улууһун
Ампаардаах сыһыытааҕы аатырбыт ыһыаҕар бөдөҥнүк кылыйбытын туһунан
418