Page 39 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

дойдуга кэлсибиттэрэ биллэр. Иоганн (Яков) Линденау
суруйарынан, Эҥсиэли (Эҥэсиэли) эмээхсип Булҕалдьы диэн
уоллаах эбит. Ол уолуттан Дэхси дархан диэн ааттаах
сахалар баһылыктара киһи үөскээбит. Онтон Дэхси дархан
Бадьай тойону кытары сахалары салайан манна кэлбит. Бу
кэлэн, Дэхси дархан бэйэтин Эҥсиэли (Эҥэсиэли) диэн
аҕатын ууһун Хотугу Ытык Хайа анараа өртүнээҕи мыраанын
түһүүтүттэн Алдан төрдүгэр тиийэ көнө хочоҕо олохтообут.
Саҥа кэлбит аҕа ууһун дьоно бу улахан хочолорун олус
сөбүлээбиттэр, оной Киэҥ Эҥсиэли (Эҥэсиэли) эбэ хотун диэн
ааттаабыттар. Оттон Дэхси дархан бэйэтин уолун кытта хара
маҥнайгыттан Эҥсиэли (Эҥэсиэли) хочотугар хатьпг арыы
мае кытыытыгар баар Аппааны хонуутугар олохсуйбут.
Кэнники уола, ситэн-хотон, бөҕө-таҕа Лаҥха Силик диэн
ааттаах киһи буолбут. Киниттэн үтүө-мааны быһыылаах-
майгылаах Нам тойон үөскээбит. Нам тойон кэмигэр күүстээх-
уохтаах Эҥсиэли (Эҥэсиэли) аҕатын ууһа, киһитэ-сүөһүтэ
элбээн, арҕаа мыраан үрдүнээҕи сирдэри хабан, тоҕус аҕа
ууһугар хайдан, улахан биис ууһа буолбута. Ол тоҕус аҕа
ууһуттан биирэ Аппааны хонуутугар олохтоох Нам аҕатын
ууһа этэ. Онно Нам тойон Мымах диэн уолу төрөппүт эбит.
Мымах сотору тойон, онтон дархан буолбут. Кини улаханнык
кырдьыар диэри үлэлээбит, онон Аппааны хонуутугар бииргэ
төрөөбүт быраата Ибиэй уонна бэйэтин уонча уолаттара
буруо таһааран олорбуттар.
Сыспай Сыһыах сүрдээх үчүгэй эттээх-сииннээх, элбэх
тыллаах-өс^өөх, үлэни-хамнаһы олус сөбүлүүр эбит. Опон
сотору Эллэй Боотур уонна Сыспай Сыһыах сүөһүлэрэ-астара
элбээт, олохторо-дьаһахтара тупсубут. Эллэй Боотур уонна
Сыспай Сыһыах аҕыс уол, түөрт кыыс оҕону төрөппүттэр,
олору барыларын атахтарыгар туруорбуттар. Уолаттар аат-
тара Намылҕа Сүүрүк (Намылҕа Сиэл, Намылҕа Сиэлик,
Намылҕа Силик), Хатан Хаҥалас уонна Аан Татыйык, Дьуон
Дьаҥылы, Мэҥнээх Бэкичэл, Байаҕантай, Болотой Орхоп,
Чэриктэй диэн эбиттэр. Намылҕа Сүүрүк айыы ойууна
буолбут, онтукатыгар табыллымына дьабыныгар коппүт, онон
оҕото суоҕа эбитэ үһү. Хаҥалас уонна Аан Татыйык
хаҥаластары, Дьуон Дьаҥылы боотуруускайдары (чурапчыла-
ры, таатталары), Мэҥнээх Бэкичэл мэҥэлэри, Байаҕантай
Байаҕантайдары, Болотой Орхон бороҕоттору уонна дүпсүттэри,
Чэриктэй чэриктэйдэри үөскэппиттэр. Сахаларга манна
ааттамматах биис уонна аҕа уустара элбэхтэр, олор бары бу
дойдуга үөскээбиттэрэ уонна хас биирдиилэрэ уһун истори-
ялаахтар.
37