Page 43 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

булгунньаҕын ортотугар диэри ылбыт буоллаҕына: "Быиыл
орто уу кэлбит, орүс орто арыыларын уу саппыт. Быйыл орто
оттоох дьыл буолуоҕа", диэн быһаараллара. Аны, өрүс сааскы
уута Күөх хонуу булгунньаҕып тоботүн эрэ саппатах
буоллаҕына: "Улахап уу кэлбит, бары арыылары орүспүт
сааскы уута саппыт. Быйыл улахан оттоох дьыл буолара
көһүтүллэр", дииллэрэ.
Ити курдук, хас саас аайы Дьокуускай куорат олохтоох-
торо ол Күох хопуу булгуниьаҕыиап Өлүөпэ өрүс уутун
кээмэйин быһаараллара.
Билигин, хомойуох иһин, ити үс булгуппьахтар суохтар.
Кинилэр буордарын Аҕа дойду сэриитин уопна ол кэнпипээҕи
сылларга куорат дьиэлэрип тутууларып акылааттарыгар
таһап куппуттара. Ол үс булгунньахтартан иккитин
истэриттэп туохтар костүтэлээбиттэрин корүтэлээбиппин
кэпсиим.
Дьокуускай куоракка олохсуйа уонна үлэлии мин 1941 сыл
■т ыйыгар Молдавпяттан кэлбитим. Оччотооҕу ааттарынан
Студенческай уулуссаҕа үс мае дьиэ саҥа тутуллубуттара.
Миэхэ биэрбит квартиралаах дьиэ Петровскай уулусса
муннугун чугаһыгар этэ. Дьиэбит иннигэр Дыгып Ойбоно
диэн колүйэҕэ диэри биир да тутуу суоҕа, ыраас хонуу этэ.
Үс саастаах кыыһым Лепа ол хопууга ыалларбыт оҕолорун
кытта оонньуура. Үлэм кэнпиттэн кэлэммип, сайын, хас киэһэ
аайы ол хопууга бэйэм дьаарбайарым, колүйэ үрдүнээҕи
булгунньахха тахсап олорорум. Булгупньах үрдүгэр туох да
суоҕа, ыраас күох кырыстааҕа. Дыгып Ойбопо колүйэ диэки
өссө сыыра эмпэрэ этэ.
Күһүн, ол булгунпьах илип ортүп буоруп хаһап, цыган
киһитэ "землянка" дьиэ туттаи, кыстаабыта.
Саас, Дыгып Ойбоно көлүйэҕэ уута кэҥээбитигэр бастакы
кустар түһэ сылдьыбыттара. Колүйэ уута тоһө диршгин
билбэппин. Сайын оҕолор сотүолүүллэрин корөр этим.
Ол дьиэҕэ олордохпутуна иккис сайыпыгар, бэс ыйын
бүтүүтэ этэ, киэһээҥи аһылыкпып аһаан бүтэп эрдэхпинэ
кыыһым киирэп:
"Папа, о-ол булгупньахха киһи уҥуоҕа сытарын кордүбүт,"
диэн кэпсээтэ. "Тугу корбүтүн кэпсиирий?" дии сапааммын,
кыыспын кытта кипи көрбүт киһитип упуоҕуи көрө барсыбы-
тым. Тиийэп корбүтүм: цыган кыстаабыт земляпката үрэлли-
бит. Ол аттыттан булгунпьах буорун ылаллар эбит. Булгупньах
чиэппэрин курдугу алдьаппыттар. Ол буоруп ылбыт сирдэригэр
ханнык эрэ эмэҕирэн хаалбыт хаптаһыннар, киһи сототуп
уонна уллуҥун уҥуохтара уонна баата курдук бороххой
41