Page 46 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

сотору тыс-тыс тыаһыы-тыаһыы туос эридэһиннэрэ өһүллү-
бүттэрэ уопиа мастара дьаалаларыпан тоһуттан хаалбыттара.
Киһи уҥуоҕар ханнык эрэ сарыы таҥас элээмэлэрэ
сыстыбыттара бааллара. Ыстаанын бүүрүгэр, илин өртүгэр,
икки өттүктэрин баһыттан түорт илии холобурдаах кэтиттээх
түнэ бүүрүк баара. Онто үрүҥ уопна хара бөдөҥ оҕуруоларынан
килэччи киэргэллээҕэ. Алын бүүрүгэ бэс туораҕар маарынныыр
быһыылаах алтан бытырыыс .киэргэллээҕэ. Икки өт-түгүн
бастарыгар, сылгы төбөтө ойуулаах алтан тиэрбэстэрдээҕэ.
Xairac өртүнээҕи тиэрбэһигэр уоп охтоох, түпэ бүүрүктээх
саадахтааҕа. Охторо: иккитэ уһуктаах тимир, иккитэ уһуктаах
муос уонпа алтата уһуктаах төболоөх мае этилэр. Олор эмиэ
бэрт сотору тоһуттан, бытарыйан хаалбыттара.
В.Н. Чемезов уонна Г.М. Васильев ол көмүллүүттэн
краеведческай музейга илдьэ барбыттара, тимир солууччах
элээмэтин, оҕуруо уопна алтаи чоппөгөр бытырыыстардаах
ыстаанып түнэ бүүрүгүи (билэтин), охторун икки тимир уопна
муос төболөрүн.
Кэлин, 1943 сыллааҕы сайын, Николай Алексеевич Габы-
шевы кытта ол булгунньахха баран көрө сылдьыбыппыт.
Булгунньах оройуттан буорун ылааччылар бэрт суон мае
остоолбо төрдүн хостоои таһааран бырахпыттара сытара.
Биир сиргэ кэҥэс соҕус дьаамаҕа бэрт үгүс киһи уггуоҕа
даркыланан сыталлара. Булгупньах ортотунааҕы буорун
ылбыттарыттан, мууһа ирэн көҥкөлөйдүү дьөллөн түспүт этэ.
Ол курдук буорун ыланнар тутуу үлэһиттэрэ сотору булгунньаҕы
суох гыммыттара.
Сайсары күөлүн аппатын үрдүнээҕи иккис булгунньах
буорун суох гыммыттарын Аҕа дойду сэриитин кэнниттэн,
хайа сыллааҕытын чуолкайын өйдоөбөппүн, художник Петр
Петрович Романов өлөөрү сытарын көрсө бара сылдьаммын
көрбүтүм. Буорун ылбыт сирдэригэр бэрт үгүс дьоп сотолорун,
уллуҥнарын уҥуохтара ыһылла сыталлара. Күөх уонна
кыһыл сукуиалар, суппууннар элээмэлэрэ костоллөрө. Олор-
тон биирдэстэриттэн нуучча казагын былыргы алтан тимэҕин
булбутум. Онон, ол булгунньахха Дьокуускай кириэппэһигэр
олорбут казактар олүктэрин былыр көмпүттэрин үрэйбиттэрэ
туох да саарбаҕалааһыиа суох сэрэйиллэр.
И. Г. Березкин туохха олоҕуран Тыгын Ойбоно көлүйэ
аттынааҕы булгунньаҕы '’Сайсары булгуниьаҕа" диэн ааттыы-
ра эбитэ буолла? Дьшгэр, "Тыгын булгунньаҕа" диэн соп.
Көлүйэ Сайсары күөлүгэр туох да сыһыана суоҕа. Кини
Миэлиҥсэ күөлүн кытта сиэннээҕэ, ол сиэнэ Сайсары күөлүн
аппатыгар — Локка түһэрэ.
44