Page 7 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

уонна аҕаларын уустарын бэйэтин салайыытыгар киллэрэ
сатаабыт, онтуката соччо кыаллыбатах. Онон Тыгын бэйэтэ
кырдьан-буорайап хаалбыт.
Тыгын ол курдук буорайан олордоҕуна, арай, биир саас
икки дьикти киһи, кдяра оҥочоҕо олорон, өрүһү таннары
устан, тиийэн кэлбиттэр. Кинилэр саһархай баттахтаахтара,
маҥан дьүһүинээхтэрэ, күохтүҥү харахтаахтара, үрдүк му-
руннаахтара, туспа тыллаахтара, сымнаҕас корүҥпээхтэрэ.
Тыгын оҕонньор кинилэри сөбүлүү көрбүтэ, онон кыра
ураһатыгар олордор буолбута. Ураһатын иһэ ыраас этэ,
төгүрүччү хас да ороннооҕо, ортотугар уот оттор холумтаннааҕа.
Туттар сэп-сэбиргэл, сытыы сүгэлэр-быһахтар, талах уонна
дүлүҥ олоппостор бааллара, таҥас-сап да баара. Биир орон
аттыгар төгүрүк сирэйдээх, үс үрдүк атахтаах, олору бөҕөргөтөр
уопсай хаптаһыннардаах мае сандалы турара. Тыгын кырдьаҕас,
илиитинэн кэпеэтэн, кэлбит дьопун окно киллэрбит, талах
олоппосторго олордубут уонна икки оронтго эһэ тириилэрин
тэлгээбит, сыттык уурталаабыт, илиитинэн манна утуйалла-
рын ыйбыт уонна дьиэтиттэн аһылык аҕалтара барбыт.
Тыгын дьиэтин таһыгар кэлбитэ дьон-сэргэ элбээбит эбит.
Бары саҥа кэлбит дьикти дьоп тустарынан улахан сонуну
истээри гыналлар эбит. Оҕонньор тугу көрбүтүн-билбитин
кэпеээбит. Кини уруккуттан туох эмэ наадалаах сырыыга
барарыгар үчүгэй дьүһүннээх эдэр дьахталлары уонна кыр-
гыттары ынах сүөһүнү көроөччүлэринэн, биэни ыаччылары-
нан илдьэ барар идэлээҕэ. Онон бу сырыыга үс-түөрт үчүгэй
дьүһүннээх дьахталларга күн аайы caira кэлбит дьоҥҥо көйүү
кымыһы уонна бэлэмнэммит аһылыгы таһалларыгар сорудах
биэрбитэ. Аны бу дьахталлартаи биир ордук саталлаахтары-
гар кэнники күниэргэ аһылык иһитин-хомуоһун хомуйууга
кыһанарыгар, кэлбит дьоиу кытары илиитин көмөтүнэн
кэпсэтэ үорэнэригэр сүбэлээбитэ. Ити кэнниттэн кэлбит
дьоггҥо ыытар аһылыктарын дьахталларга Тыгын Тойон
илиилэригэр туттартаабыта. Ураһаҕа бастааи киирэр дьах­
талларга обургу соҕус үстүү атахтаах чорооннорго кутуллубут
уохтаах кымыстары иккилии атахтарыттан иккилии илиилэ­
ригэр туттартаабыта. Үһүс дьахтарга Тыгыннаах бэйэлэрэ
киэһэ сыалаах уонна сымиаҕас ынах этин улахан туой күоскэ
ыргыччы буһаран туруоралларын ылаи туттарбыт. Төрдүс
дьахтарга саҥа туос чабычахха икки мае кытыйаны уонна
икки кыра мае хамыйаҕы уган биэрбит.
Мааны таҥастаах-саптаах дъахталлар олору илдьэ, аргыый
аҕай хааман тиийэн, ураһаҕа киирбиттэр.
Онтон сотору дьахталлар бүтэн тахсыбыттар. Кэлбиттэри-
5