Page 8 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

гэр Тыгын тойошго мустубут дьон дьахталлартан хайдах
туттарбыттарын туһунаи ыйыталаһа тоһуйбуттар. Онуоха,
бастакы дьахтар кэпсииринэн, кэлбит дьон, аһы көрөөт үөрэ
түспүттэр. Аһылыктарын, иһиттэрин-хомуостарын сандал ы
үрдүгэр уурбуттар. Онтон чороонноох кымыстарын ууммут-
тар, олору үһүс атахтарыттан тутуталаан ылаттаабыттар.
Онтон иккиэн ТЭ1ПГЭ "ну" диэн баран, иһэн киирэн барбыттар.
Онуоха бастакы дьахтар үөрэн мичээрдээбит уонна ”чэ, ити
курдук үчүгэйдик иһэн иһиҥ" диэн үтүө санааттан "чэ"
диэбит. Кэлбит дьон эмиэ үөрэн күлсүбүттэр уонна ити икки
омук тылын холбоон, "нучэ" диэбиттэр. Онтон бары, үөрэн-
көтөн күлсүбүттэр. Дьахталлар бүтэн тахсыыларыгар кэлбит
дьон барыларыгар махтанан илиилэрин биэрбиттэр. Итини
истибит дьон бары үөрбүттэрэ, дьахталлар үчүгэйдик сылдьан
кэлбиттэрин хайҕаабыттара уонна "нучэ” диэп тылга икки
омук тыла холбоммуттарып сөбүлээбиттэрэ. Ол гынан баран,
бэйэлэрин саҥаларыгар сөп түбэһиннэрэн "нууча" диэбиттэ-
рэ. Сорохтор өссо чиҥэтэн, "нуучча" диэбиттэрэ. Онтон бары
тарҕаспыттара. Дьиэлэригэр тиийэн, улахан сонуннаах дьон
быһыытынан "нучэ", "нууча", "нуучча" диэн тыллары кэпсэтэ-
кэпсэтэ аһаан баран, оҥостон утуйбуттара. Сарсыарда эрдэ
туран, били түөрт мааны дьахталлар нууччаларга аһылЫк
бэлэмнии Тыгын . кырдьаҕаска кэлбиттэрэ. Кинилэр икки
үтэһэҕэ иккилии собону уонна икки үтэһэҕэ элбэх мундуну
үөлбүттэрэ. Онтон биир ыраас чабычахха икки үстүү атахтаах
чороониоох кымыстары туруортаабыттара, олору хайалыы
тус-туспа ыраас туостарга сууламмыт сиикэи арыыны, ол
кэннэ иэдьэгэй уурбуттара. Иккис чабычахха үтэһэлээх
соболоруи, мундуларын укпуттара. Үһүс чабычахха туой
күөстэн мйин иһэргэ аналлаах икки мае кытыйаны, икки кыра
мае хамыйаҕы укпуттара, ону таһынан Күөх Хонууттан саҥа
үргэммит үчүгэй амтаннаах күөх оту уурбуттара. Төрдүс киһи
йкки илиитигэр ыаҕайалаах сүөгэйи уонна ыаҕастаах сүөгэй
уутуп тутуохтааҕа.. Онтон мааны дьахталлар эмиэ аргыый
аҕай чугас турар ураһаҕа барбыттара. Онио аһылыктарын
уонна утахтарын барытын иһиттэри сандалыга уурбуттара, ол
кэнпиттэн бэҕэһээ киэһээҥи йһиттэрин-хомуостарыи ылан
дьиэлэригэр барыылара буолбут. Кэлбит дьон, үөрэи-көтөн
туран, ыйытар быһыынан: "Вы, юкагирки?" — диэбиттэр. Ону
дьахталлар омуктарып аатын ыйыталларьш тута өйдөөбүттэр.
Окон бастакы дьахтар илиитинэп бэйэтин диэки ыйа-ыйа:
"Саха, саха" диэбит.
Онуоха атып дьахталлара эмиэ бэйэлэрин "саха", "саха"
диэбиттэр. Онтон ураһа аһаҕас аанынан ыйан баран, тэйиччи
6