Page 11 - Р.Р.Кулаковская1

баар күүспүн, бары сырабын оҕолорум дьон буолалларыгар аныаҕым, бу туһугар толору
сорукпун уурабын», – диэн бэйэтигэр андаҕар этинэр.

Реас Алексеевич Кулаковскай ити андаҕарын толору ситиспитэ. Кини биһиги тыыннаах
таҥарабыт буолбута.

ЭҺЭБИТ СЫРДЫК ААТЫН ҮЙЭТИТИИ

Өксөкүлээх Өлөксөй сиэннэрэ буолар диэн тугун туһунан кэпсээн ааһыахпын баҕарабын.
Кэпсиирим сыала-соруга диэн биһиги эмиэ бу кэмнэргэ үөрэҕи бүтэрэн, бары ыал-күүс
буолан, оҕолонон-урууланан Өксөкүлээх аатын үрдүктүк тутан, аҕабытын, ийэбитин тула
мунньустан олорбут дьоммут. Эрдэ эппитим курдук, аҕабыт биһиэхэ олоҕун туһунан
улаханнык кэпсээбэт этэ. Ону мин сөпкө гынар эбит дии саныыбын. Киһи олоҕун ыар
кэмнэрин дьоҥҥо кэпсии-ипсии, ыһа-тоҕо сылдьыа суохтаах. Биирдэ эмэ ыарыйдаххына,
эбэтэр туоххаһыйдаххына кэпсиэххин сөп эрээри, аҕабыт биһигини харыстаан, бу олохтон
саамай кэрэтин, баар бары үтүөтүн илдьэ хааллыннар диэн сыаллаах- соруктаах ииппит
буолуон сөп эбит диэн билигин толкуйдуубун.

Аҕабыт бастыҥ уонна улахан көмөлөһөөччүтүнэн, бигэ тирэҕинэн ийэбит этэ. Биһиги
ийэбит сүрдээх мындыр, уһулуччу толкуйдаах киһи. Кини Реас Алексеевиһы кытары алта
уонча сыл олорон, кини эндирдээх суолларын, кини эрэйин-муҥун, кини дьолун-соргутун
бэйэтин этинэн-хаанынан билбит киһи буоллаҕа. Ону таһынан ийэбит Татьяна Паповна
доруобуйата үчүгэй буолан аҕабыт уһун үйэлэнэн, элбэх оҕолонон-урууланан, бэйэтин
аҕа ууһун салгыы тэниттэҕэ. Ийэбит үтүөтүнэн эмиэ эрдэ ахтан аһарбытым курдук, кини
Кулаковскайдары биһиэхэ арыйбыт киһинэн буолар. Кини дьоммут туһунан кэпсииригэр,
тугу өйдүүрүн барытын сиһилии тиэрдэ сатыыр буолара уонна хайаан даҕаны хас
биирдиилэрин киһи быһыытынан хайдах хаачыстыбалаахтарын арыйа сатыыр идэлээҕэ.
Онтон сэдиптээн, хайа-хайабыт кими утумнаабыт буолуон сөбүн өйдөтөрө. Онон ийэбит
Өксөкүлээхтэр удьуордарын оҕо-уруу төрөтөн эрэ тэнитэн буолбакка, өбүгэбитин кытары
өссө ситиммитин силбээбитэ. Ити улахан сорук уонна ийэ киһи өттүттэн толору төлөммүт
– ытык иэс!

Биһиги Өксөкүлээх удьуордара буолан тураммыт бэйэбит билбэппитинэн даҕаны эһэбит,
аҕабыт тула мустан, кинилэр сырдык ааттарын үйэтитэр туһуттан туох эрэ
оҥоһуллуохтааҕын испитигэр сайыннаран, истибиппитин ситэрэн, көстүбүтү түмэн
испиппит. Эрдэттэн оннук өйгө-санааҕа тиийбит эбиппит. Ол курдук, мин ити өттүгэр
туох үлэ ыытыллыбытын туһунан кылгастык ахтан ааһыахпын баҕарабын. Манна чуолаан
кини ыччаттарын сыһыаннарын сырдатыаҕым. Биллэн турар барыларын эмиэ сатаан
киллэрэр кыаҕым суох. Уопсайынан Өксөкүлээх Өлөксөй сырдык аата тиллэригэр уонна
кини олорбут олоҕо, үлэлээбит кэмнэрэ, эйгэтэ тэнийэн, дьон-норуот киэҥ араҥатыгар
тахсарын туһугар үгүс үлэ ыытылынна уонна ыытылла даҕаны турар. Ити үлэлэр Саха
сиринэн эрэ муҥурдаммакка, аан дойду кэтит киэлитигэр арыллан эрэллэр. Бу эйгэҕэ
үлэлии сылдьар бука бары кыттыгастаах дьоҥҥо ис сүрэхпиттэн махтанан туран, эһиги
олоххут уонна ыччаттаргыт ыраас суолларын саастаах киһи быһыытынан алҕаатаҕым
буоллун.

Мин оскуолабын бүтэрэн баран Саха судаарыстыбаннай университетыгар саха тылын
салаатыгар үөрэххэ туттарсан киирбитим. Бу үөрэхпин бүтэрэр дипломнай үлэбэр
«Өксөкүлээх удьуордара» диэн теманы талан баран, наһаа уһуннук суруйан
түмүктээбитим. Дипломнайбын суруйар кэммэр кэргэн тахсыбытым, оҕоломмутум. Онтон
сылтаан кэтэхтэн үөрэнэргэ эҥин күһэллибитим. Ол да буоллар саҕаламмыт дьыала бүтэр
уһуктаах буоллаҕа. Дипломнайбын ситиһиилээхтик көмүскээн, эһэм туһунан үлэ
маҥнайгы олугун уурбут киһинэн, кини ыччаттарыттан мин буолабын. Бу үлэбинэн