Page 4 - Р.Р.Кулаковская1

Эбэм биир сарсыарда эрдэ баҕайы уһугуннаран, миигин доҕор оҥостон, иккиэн тахсан
кэлиигэ бурдук сынньыбыппыт. Күн саҥа тахсан эрэрэ. Сайыҥҥы сарсыарданы киэргэтэн,
тохтоло суох кэҕэ чоргуйар куолаһа иһиллэрэ. Эбэм Малаанньыйа эмээхсин күн
сардаҥаларын быыһыгар бурдугун сиксийэ турара билигин даҕаны харахпар бу баар
курдук көстөр. Доҕор буолбут манньабар, бу кэрэ түгэни өйбөр эбии иҥэрэн, эбэм
сэлиэнэйгэ чөчөгөй кутан баран утары ууммутун ылан испитим. Эбэбит күөрчэх
оҥороругар биһилэҕэ ытык угар охсуллан таһырҕыыр тыаһын наһаа кэтэһэ, өрүүтүн
минньитэ истэрбит. «Күөрчэхтээн эрэ-эр», – диэн буолара. Эбэбит тоҕус оҕотун барытын
аһатан-таҥыннаран, дьон оҥортоон, барыларын кэриэтэ үөрэхтэнэллэрин тэрийэн,
эһэбитигэр холоонноох ойох буолан олорон аастаҕа. Кырдьаҕас дьону ытыктыырга
киниттэн көрөн үөрэммиппит. Малаанньыйа эмээхсин эмиэ тоҕус уонун ааһан баран бу
дойдуттан аттанаахтаабыта. Амахааҥҥа сайылыыр кэммитин наһаа ахтабын. Онно сир
астаан, балыктаан, оонньоон- көрүлээн, сөтүөлээн, кылгас сайыммыт үтүөтүн барытын
туһанан атаарарбыт. Чугас дьоммут бааллара уонна куораттан убайбыт Аскольд,
эдьиийбит Клара, саҥаспыт Маайа тахсалла- ра эбии сылаас, иһирэх тыынынан санааҕа
илгийэрэ…

Биһиги, бииргэ төрөөбүттэр, ийэбитин ахтыбатах кэммит диэн суох. Сырыы аайы ийэбит
барахсаны умнубат туһуттан кини тугу астыырын, хайдах таҥнарын, кимиэхэ туох диэн
эппитин мэлдьи саныыр, оҕо сааспытын ахтыһар идэлээхпит. Татьяна Паповна аҕыс оҕо
иһирэх ийэтэ. Оҕолоро бары үрдүк үөрэхтэнэн, идэлэнэн, ийэбит барахсан тыыннааҕар
киэн туттуута буолбуппут. Кинини ийэ үрдүк бэлиэтин кавалера оҥорбуттарыгар бу уһун
сыллар тухары сыраласпыт сырата барыта төлөммүт курдук толору сиппитэ. Ийэбит
биһигини барыбытын чэбдик уонна чэнчис гына ииппитэ. Кини үөрэҕэ, ирдэбиллэрэ
билигин биһиги оҕолорбутугар, сиэннэрбитигэр салҕанан бара турар.

АҔАМ БИИРГЭ ТӨРӨӨБҮТТЭРЭ

Ийэбит өссө биир үтүөтүнэн аҕабыт олоҕун, кини төрүттэрин уонна онно сыһыаннаах
кэрчик кэмнэри кэпсиирэ буолара. Аҕабыт Реас Алексеевич олоҕун туһунан улаханнык
кэпсии-ипсии сылдьыбат киһи этэ. Хата ийэбит ону ситэрэн, кини ыллыктаах толкуйунан
кэнэҕэскитин ахтар-саныыр кэм кэлэрин өтө көрбүт курдук, ону-маны өйдөөн кэлэ-кэлэ
кэпсиир идэлээҕэ. Биһигини кини Кулаковскайдар диэн санаабытыгар наһаа ыраах
сылдьар дьону чугаһатан, кэрэ дьон сыдьааннарабыт диэн өйдөбүлгэ аҕалбыта. Кимтэн
силистээх-мутуктаах дьон буоларбытын умнубат гына ииппитэ. Оннук биһиги билбиппит
аҕабыт бииргэ төрөөбүтэ Лариса диэн кыыс олус кэрэтин, наһаа истиҥник күлэн
лаһыгыратарын, майгыта үчүгэйин. Рая диэн аҕабыт балтын туһунан эмиэ олус истиҥник
ахтар буолара. Кини адьас кыра сылдьан дьонун сүөһүтүн барытын бэйэтэ кыстатан
олорбутун туһунан наһаа сөҕө, бэркиһии истэрбит. Аҕабыт куоракка үөрэнэ сырыттаҕына,
балта кини таҥаһын сууйан, абырахтаан, убайа үөрэҕи ыларыгар олус кы- һаллар, өйүүр
эбит. Рая барахсан баара-суоҕа 16 сааһыгар күн сириттэн күрэнээхтээбит. Ол да буоллар
дьон-норуот кинини сиппит- хоппут, улахан киһи курдук боччумнаах, букатын саастаах
киһи курдук дуоспуруннаах, олус өйдөөх-төйдөөх, ураты үтүө майгылаах-сигилилээх
киһи быһыытынан өйдөөн хаалбыт. Ийэбититтэн өссө билбиппит Конаша диэн наһаа
чаҕылхай, олус кыраһыабай оҕо баар буола сылдьыбытын туһунан. Конаша – аҕабыт
убайа. Кини кинигэни наһаа умсугуйан туран ааҕара, гитараҕа табыллан оонньуура эбитэ
үһү. Бу уол барахсан оҕолору кытары футболлуу сылдьан, атаҕын сототун быһа тэптэрэн
кэбиһэн, онтон босхоҥ буолан дэлби эрэйдэммитин туһунан билбиппит. Конаша икки
баттыгынан тайанан Амыдай алаас халдьаайытын үрдүгэр тахсан, тиит төрдүгэр олорон
кинигэ ааҕар идэлээх эбит. Тэптэрбит сирэ кэлин улахан искэҥҥэ (саркома) кубулуйан,
өлөрүн саҕана ол ыарыытыттан уонна олохтон арахсан эрэр аһыытыттан дьиэбит
ампаарын тулаһатын баттыгынан тоҕо сыспыта, ол бааһа-үүтэ хойукка диэри турбута.
Кини наһаа күүстээх-уохтаах оҕо эбитэ үһү. Конашаны тиһэх суолугар атааралларыгар,