Page 22 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара
P. 22

эрэ баар. Бу маны теЬе кыах тиийэринэн кыра 05050 билиЬиннэрии. умсугутуу, кэрэхсэтии
       биЬиги улэбит сыала буолар.

                                         Олонхонон остуол оонньуулара.
                                          «Олоихо дьоруойдара» - лото.
                                                                      Дансарунова Сэсэгма Александровна
                                               Уус-Алдан улуукун Бэйдин'э орто оскуолатын библиотекара,
                                                                Д.М. Говоров аатынан анал аат хаИааиына
              Саха норуотун еркен ейе, сылаас сырдык санаата,урдуккэ кэрэ5э дьулуЬуута,ба5арар ба5ата
       тумуллубут тылынан уус-уран айымньыта олоихо бутун аан дойдуга аатырда, еаха аатын ааттатта.
            Саха 050Т0 кыра эрдэ5иттэн тереебут буоруттан силистэнэн-мутуктанан иитилиннэ5инэ,
       норуотун тылын бар5а баайын, утуе угэстэрин этигэр- хааныгар ииэриннэ5инэ, амарах сурэ5ин,
       мындыр ейун, уран тарба5ын утумнаата5ына еаха омук быЬыытынан чэчирии сайдыа5а.
       Ханнык ба5арар норуот бэйэтин историятын , тылын култууратын ере тутар, чэбдигирдэр, кэлэр
       кэскилин тустуур, оиорор хамсаныылара. дьайыылара 60Л50МТ050 ылыллыах тустаахтар. Билииии
       сайдыылаах уопсастыба биир ситиЬиитэ- иитии буолар.Онон ханнык ба5арар норуот бэйэтин туЬун
       толкуйдуура омнуо буолбатах, теттерутун киЬи аймах эгэлгэ кэрэтин байытар, ситэри улуу киирсии
       быЬыытынан сыаналанар кэмэ кэллэ. Бугун норуоттар тылларын, култуураларын биири да
       энчириппэккэ кэлэр келуенэлэргэ тиэрдэр сорук турар.
              Саха 050Т0 уратытын учуоттаан, сахалыы тыыииа иитии бу кэм ирдэбилэ буолла. Уйэ
       сайданистэ5ин аайы араас норуот тыла эрэ буолбатах, культурата, ейе-санаата, майгыта-сигилитэ
       хардарыта киириитэ дирииээн иЬэр. О5О тулалыыр эйгэттэн, алтыЬар дьонуттан сурдээх элбэх араас
       еруттээх информацияны ылар. Тастан киирэр информация ( телевидение, видео, интернет) 050
       уйул5атын алдьаталлар, кутун-сурун ыЬаллар. О5ОНУ сахалыы тыыииа иитиини кууЬурдуеххэ диэн
       этиилэр сылтан сыл аайы элбээн иЬэллэр.
        Былыр- былыргаттан еаха киЬитэ тьтйыс айыл5аны кытта туруулаЬарга сытьты, мындыр, булугас ей
       наадатын билэн О5отун оннук сайыннарара. Билииии олоххо сайдыы уйэтин о5отобэйэтин омугун
       культуратын биллэ5инэ, киЬи быЬыытынан чел ейдеех, сайдыылаах буолла5ына, бэйэтин билинэ,
       атын омугу кытта тэииэ сайдан олоххо хардыылыырга уерэннэ5инэ, амарах сурэ5ин, мындыр ейун,
       уран тарба5ын утумнаата5ына эрэ еаха омук быЬыытынан чэчирии сайдара саарба5а суох.
              ебугэлэрбит утуе угэстэригэр уерэнэргэ, тереебут норуотун кутун-сурун ииэрэр инниттэн
       Саха былыр теЬе да уерэ5э, суруга-бичигэ да суох буоллар, бэйэтин санаатын, ба5атын уус-уран
       куустээх тылынан остуоруйалары, чабыр5ахтары, олоихолору айбыта. Бу мунньуммут баайын
       келуенэттэн келуенэ5э тиксэрээри кун бугунугэр диэри тиийэ кэллэ.
              Ол инниттэн 050 тугу барытын тутан-хабан керер кэмин, сааЬын учуоттаан олоихонон араас
       остуол оонньууларын оиорон библиотечнай уруокка, сынньалаииа туттуохха сеп.
              Оонньуу неиуе 05050 олоихону тиэрдии, билиЬиннэрии, сахалыы тыыииа иитии- уерэтии.
                           О5О толкуйдуур дьо5урун сайыннарыы;
                           Норуот айымньыта кэрэтинэн, тылын баайынан 050НУ кэрэхсэтии, этигэр
                           хааныгар ииэрии.саныыр санаатын кеиул саиардыы, толкуйдуур.айар дьо5урун
                           сайыннарыы;
                           О5О ейун санаатын айыл5а5а чугаЬатыы,уерэххэ- билиигэ тардыЬыы, учугэйи
                           ейдетуу.
       Оонньуу сыала:      оонньуу 050 тылын саппаЬын, ситимнээх саиатын, уустаан-ураннаан кэпсиир
       дьо5урун сайыннарар.
       Оонньуу хаамыыта: оонньууга 2-4 050 оонньуур. Биирдии 050 биирдии оонньооччу карточкатын
       ылар. Ь1ытааччы хоруопкаттан умса сытар биирдии уруЬуйдаах кыра карточкалары ылар
       уоннао5олорго кордорор. Бэйэтин хонуутугар бу уруЬуйа баар 050 ойууну ааттыыр.
       Лото ойуулара:Аал Луук Мас. Аллараа дойду. Орто дойду, УеЬээ дойду, ОлоихоЬут, Туйаарыма
       Куо. Кыыс Ньургун. Ньургун Боотур, Уот УЬутаакы, Улуу Суорун Тойон уонна Куохтуйа Хотун.
       Бухатыыр ата,Уда5ан. Кыталык. Эрэкэ-Дьэрэкэ 050Л0Р, абааЬы кыыЬа Кыыс Кыскыйдаан.
       Остуол оонньуута «Олоихо дойдутугар айан»
       Оонньуу сыала: Олоихо ус дойдутун. кини геройдарын кытта билсии.
       Оонньуу хаамыыта: оонньууга 4 050 оонньуур. Оонньооччу ханнык куукуланан хаамарын талар.
       Онтон уочаратынан кубигы быра5аллар. Туспут сыыппаранан аа5ан тиийбит миэстэлэригэр
       куукулаларын уураллар.
       Ойууну хомуйуу ( пазл) «Олоихо дьоруойдара»
       Оонньуу сыала:        олоихо дьоруойдарын кытта билсэр. 050 бары еттунэн тэиник сайдарыгар
       кемелеЬер, форматынан, оиунэн корен араара уерэнэр. ситэрэр-оиорор, айар дьо5ура сайдар.
       Оонньуу хаамыыта: Бэриллибит ойууну сопке таиан таЬаарыы. Олоихо дьоруойдарын ааттыыр.
       КИНИ туЬунан кэпсиир.

                                                        20
   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27