Page 23 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

Биир тэии бул «Олоихо дьоруойдара»
Оонньуу сыала: О5О бол5омтотун, ейдеен керер, ейге тутар сатабылын сайыннарар.
Оонньуу хаамыыта: Бу оонньууга хас да 050 оонньуон сеп. Карточкалары буккуйан умсары
остуолга тар5ата уурабыт. Онтон уочаратынан иккилии карточканы арыйаллар. Биир тэии булбут
карточкалары бэйэтигэр ылан иЬэр.
Олоихо киэи киэлитигэр, дирии ейугэр, ураты кэрэтигэр киирбит дьон ейдере-санаалара,
мындыр толкуйдара, айар чинчийэр кыахтара арыллан бар дьону кэрэхсэтэр. Олоихо
оонньууларыгар утуе, сырдык, кэрэ кыайыылаах буолара- 050 уйул5атыгар утуе, кэрэ еруттэригэр
тиэрдэр. Оонньуулар 050 бол5омтотун, толкуйдуур кыа5ын, ейун сайдыытыгар, тылын баайыгар
быЬаччы дьайар.
Тумуктээн эттэххэ, 050НУ олоихо оонньууларынан иитиигэ-уерэтиигэ интириэЬиргэтэр араас
ньымалары киллэрэн тутуннахха, ебугэлэрбит илдьэ кэлбит угэстэрин, тереебут норуотун кутун-
сурун ииэрэргэ табыгастаах.
ОЛОИХО5О утуе-меку еруттэри 050Л0Р истэ-билэ улааталлар, оонньууларыгар туЬаналлар. Бэйэ-
бэйэ5э истин сыЬыаииа, утуе санаалаах, сайа5ас майгылаах буолууга иитэр. Онон олоихо неиуе 050
утуе санаа, сиэр, быЬыы-майгы хаЬан да, туохха да кыайтарбата, киЬи утуе аата уйэлээ5э, куЬа5аны
оиорбут куЬа5анынан эргийэрин билэ-кере улаатар.
«О^ону олоихо эйгэтигэр иитиигэ информационнай технологияны туЬаныы»
Охлопкова Ульяна Ивановна
Уус-Алдан улууИун Бэйдин'э орто оскуолатыи
эбии уорэхтээИин педагога.
Оскуола музейын соруга - о^ону барыны-бары тургэнник ейдеен, сыыдамнык хардарар,
эппиэттиир гына, араас ыарахан, соЬуччу тугэннэртэн тахсар таба суолу буларга уерэтии буолар.
Маны барытын олус куустээх фантазиялаах, модун уобарастардаах, дьикти баай ойуулуур-
дьуЬуннуур ньымалардаах олоихону этигэр-хааныгар ииэринэн улааппыт 050 тургэнник ылынар.
Онтон 05050 олоихо эйгэтин ииэриигэ саиа информационнай технологиялары туЬаныы улахан
кедьуустээх.
Информационнай технологиялары туЬаныыны «Олоихо бухатыырын атын ыиыыра» музейнай
уруок холобуругар керуе5уи.
Уруок сыала: 050 интэриэЬин тардан олоихо эйгэтигэр уЬуйарга оскуола музейын уонна
Е.Ярославскай аатынан хотугу норуоттар историяларын уонна культураларын Тумэлин кыахтарын
информационнай технологиялары туттан туЬаныы; бэйэ айан таЬаарбыт уус-уран оиоЬугунан
(ыиыыр ойуулара) альбом оиоруу
Соруга: куннээ5и олоххо, тэинээхтэрин кытары сыЬыаииа музейнай, терут культура, уруЬуй
уруоктарыгар ылбыт билиилэрин туЬаныы.
Уруок хаамыыта:
• Эрдэлээн бэриллибит сорудах: бухатыыр атын ойуулуур тыллары олоихоттон булан
аа5ыы, бэлиэтэнии: кинигэлэри, Интернет ситимин туЬанан саха норуота ыиыыры
киэргэтэр ойууларын, Е.Ярославскай аатынан хотугу норуоттар историяларын уонна
культураларын Тумэлин туЬунан матырыйааллары булан билсии.
• Тумэлгэ сылдьыы: оскуола тумэлигэр баар ыиыырдары керуу, ат тэриллэрин билсии;
Е.Ярославскай аатынан хотугу норуоттар историяларын уонна культураларын Тумэлин
«Декоративно-прикладное искусство» салаатыгар виртуальнай экскурсия5а сылдьыы.
• Беле5унэн улэ: ойуулуур-дьуЬуннуур объект быЬыытынан саха буэсатыырын атын
ыиыырын оиоруу, олоихолортон бухатыыр атын ойуулуур тыллары булан суруйуу.
• Улэ тумугэ: олоихо бухатыырын атын ыиыырыгар анаммыт альбому оиоруу.
Тумук. Саха терут утуе угэстэрин тутуЬан, кэнчээри ыччакка эркээйи охсон саха аатын
уйэтитэргэ бииртэн биир инники хардыылары оиорон иЬиэ5ии. ОЛОИХО5О баар баай билиини-
керууну сутэрбэккэ, симэлиппэккэ о5олорбутугар ииэрэн аныгы оло5у кытта тэииэ сайдар, аан
дойду ааттаахтарын кытта эн-мин дэсиЬэр ыччаты иитэн таЬаарарбытыгар иитэр, уерэтэр улэбитигэр
араас педагогическай технологиялары, ол иЬигэр информационнай технологиялары кедьу\ стээхтик
туЬаныахтаахпыт.
И.И. Данилов - Тойтуун Уйбаан ‘‘Хаан ДьааЬын” олоихотугар ойуулуу р-дьуЬуппуур ньымалар
Говорова Надежда Афанасьевна
Уус-А.1даи улууИуи Орто-Эбэ сурун оскуолатын
Саха тылын, литературатын учуутала,
3 миэстэ хаИаайына
Олоихо - Саха норуотун бар^а баайа, кунду кылаата. Кини саамай бедой, дирии ис
xohooHHoox уус-уран айымньы буолар.
21