Page 90 - Олоҥхо биһигэр

3. Күүстээхтэр уонна быһыйдар тустарынан.
4. Чабырҕахтар.
5. Аныгы, былыргы ырыалар, тойуктар, хоһооннор. Бу маты-
рыйааллар икки кинигэнэн тахсар кыахтаахтар.
Роман Петрович уус-уран айымньылара 1946 сылтан «Хотугу
сулус» сурунаалга, «Кыым», «Ленинской тэрийээччи» хаһыаттарга
бэчээттэнэр буолбута. Ол курдук, «Дьулусханнаах айан», «Саҥа дэ-
риэбинэ», «Күөх сүрэх», «Таабырын чабырҕах», «Советскай дойду»,
партия XXIV съеһигэр анаан — «Съезкэ айхал», В.И. Ленин 100
сааһын туолуутугар «Улуу Ленин» (1970), Саха сирин 50 сылын көрсө
«Олохтон олоххо» поэмата, «Улуу Кыайыы», «Манчаары Баһылай
Өлүөнэ сүнньүнэн устан иһэн ыллаабыт ырыата», онтон да атыттар
бэчээттэммиттэрэ.
Материальнай баайга-дуолга, тулалыыр айылҕабытыгар харыс-
табыллаахтык сыһыаннаһарбытыттан итэҕэһэ суох ирдэбил норуот
духовнай баайын харыстааһыҥҥа турар. Ол духовнай баайы ыччакка
тиэрдии-иҥэрии күннээҕи олохпут ирдэбиллэриттэн биирдэстэрэ,
боччумнаахтара буоларын өйдүөххэ сөп.
Урукку ырыаһыттар, олоҥхоһуттар тугу илдьэ хаалбыттарын,
кэрэхсэнэри айбыттарын ыччакка анаан үйэтитиигэ бэрт элбэх
үлэ наада. Р.П.Алексеев туһунан тустаах үлэһиттэр кэскиллээхтик,
таһаарыылаахтык, түмүктээхтик сырдаталлара, үөрэтэллэрэ эрэ-
йиллэр. Саха ыччата, үөрэнээччитэ төрөөбүт баай сахатын тылын
баһылыырыгар, иҥэринэригэр, үөрэтэригэр, үрдүктүк сыаналыы-
рыгар боччумнаах хардыы буолуо этэ.
А.Р. Алексеева,
олонхоһут кыыһа
1988 с.

1.6Л2. «АЛААТЫЫР АЛА ТУЙГУН» СУРУЛЛУУТУГАР
КЫТТЫЫМ ТУҺУНАН
1958 сыллаахха Советскай Армия кэккэтигэр пограничнай чааска
сулууспалаан кэлэн баран, күһүөрү сайын Дүпсүнтэн Бороҕоҥҥо оло-
рор таайбар Алексеев Роман Петровичка киирэ сылдьыбытым. Онно
оҕонньор элбэҕи сэһэргээбитэ, түмүгэр: «Аны чабырҕахтыыртан,
ыллыыртан-туойартан тохтоон турабын», — диэбитэ.
Ону кэлин дьонуттан сураспыппар: «Ити кыыһа Нюта өлүөҕүттэн
олоччу бөҕүн-сыыһын суулаан уурбута хас да сыл буолла», — дэспит-
тэрэ. Тохсус кылааһы түөрдүнэн-биэһинэн бүтэрээри сылдьар Ню-
тата эмискэ ыалдьан өлбүт этэ. Онон Акулина диэн кыыстарынаан
хаалбыттар этэ. Ити сыл мин Дьокуускайдааҕы художественнай
училищеҕа үөрэнэ киирбитим. Сайын каникулбар тахса сырыт-
тахпына сөргүтүһэн, урут суруллубут ырыаларын, чабырҕахтарын

86