Page 86 - Олоҥхо биһигэр

«Арамаан биир ыйдаах охсуутун түммүппүт 56 га буолла, бастыҥ
көрдөрүүтэ 3,16 га», — диэн бэлиэтээбитэ. Онон колхоз салалтаты-
нан бэлиэҕэ ылыллан, көлөһүн күнэ төлөммүт көрдөрүүтэ ити. Ити
көрдөрүүнэн куоталаһыыга бастаан оройуон ыһыаҕар 75 солкуобайы-
нан бириэмийэлэммитэ.
Сиэрпэнэн бурдугу быһыыга кыахтааҕын маннык быстах түгэн
көрдөрөр: быраата Саввалыын массыына саппыгын охсон Күөх
Эбэ аартыгар чэйдии олордохторуна биригэдьиир кэлэн: «Арамаан,
Маайаҕынаан сиэмэ быһыытыгар бараҕыт. Бүгүн сайылык үрдүттэн
саҕалааҥ», — диир. Аһыы охсоот, дьиэтигэр биэс биэрэстэ сиргэ са-
тыы барар. Өйүө ылан Маайатынаан кинилэртэн биир биэрэстэлээх
Туойа сайылык 4 бууттаах бааһынатыгар тиийэллэр. Дьаарыҥса сиэмэ
ыга үүнэн ахан турарын Арамаан сиэрпэнэн быһар. Маайата түргэн
туттуулаах, түүтэҕи баайан, соһулуоннаан иһэр. Баара-суоҕа икки
омурҕаҥҥа 0,64 га үүнүүтүн сиэрпэнэн бүтэрии — үрдүк көрдөрүү.
Бөҕө Арамаана, Марха Баһылайа иккиэн күҥҥэ икки га сирин күлэ-
үөрэ сылдьан быһан, соһулуоннаан кэбиһэллэрэ үһү.
Итинтэн кэлин сылларга биригэдьииринэн, тутуу маастары-
нан, председатели солбуйааччынан үлэлээбитэ. Үлэтин быыһыгар
от-бурдук хомууругар мэлдьи элбэх дьону кытта үлэлиирэ, кинини
илинниир, тутуһан аргыстаһар киһи нэһилиэгэр суоҕа үһү.
1945 сыллаахха промкомбинат салалтата туруорсуутунан Роман
Петровиһы тутуу маастарынан киллэрэллэр. Оройуон киинигэр элбэх
дьиэҕэ маастар, болуотунньук, столярнай сыахха — 1968 с. пенсияҕа
тахсыар дылы стахановец, коммунистическай үлэ ударнигын чиэс-
тээхтик илдьэ сылдьыбыта. Сааһыран да баран үлэ чааһыгар күн аайы
16-лыы бэрэбинэни кылбаарыччы көнөтүк суорара.
Кини барыга-бары кыһана-мүһэнэ, толоро сылдьара. Олус
судургу, сымнаҕас, эйэҕэс, истиҥ сүбэтинэн-аматынан бар дьонҥо
биһирэнэрэ. Эдэрдэргэ: «Үлэҕэ эрчиллииттэн илии дьоҕура сайдар,
хараххар өйгөр сөп түбэһэн быччыҥ үлэлиириттэн, бэйэҥ хамсаныы-
гыттан сатабыл, үлэ албаһа үөскүүр. Ол сатабыл күүскүн туһанан,
муҥутуур таһаарыылаахтык үлэлииргин хааччыйар. Ити түмүгэр
үрдүк көрдөрүүлэри ситиһэҕин», — диирэ.
Бөҕө Бүөтүр хамнаска сылдьарыгар, Байаҕантайга үчүгэй
олоҥхоһуттар бааллара үһү. Олортон үөрэнэн олоҥхолуур, ыл-
лыыр идэлэммит. Ол эрээри дойдутугар эргиллэн баран, кимиэхэ да
эппэтэх, салгыы дьарыктамматах. Тэһийбэтэҕинэ дуу, биитэр сорук
оҥостон эбитэ дуу, көмүлүөк иннигэр сэттэлээх-аҕыстаах Арамаанын
олоҥхо тылыгар, ырыатыгар үөрэтэн кыһыҥҥы уһун киэһэлэргэ
дьарыктанан тахсара. Ону таһынан олонхоһуттар кинилэргэ үгүстүк
сылдьар, ыллыыр-туойар эбиттэр. Кыра уол биһирээн истэн ырыа-
тойук эгэлгэтигэр улам тардыллан испит. Уоннааҕыттан ыллаабыт,
киһи хонноҕуна иннигэр киирэн, тугу иҥэриммитин олоҥхолоон
барар буолбут.
«Итинтэн сэдиптээн олоҥхоһуттары, ырыаһыттары умсугуйан

82