Page 88 - Олоҥхо биһигэр

кэнниттэн: «Бары айымньым тахсара буоллар, син аҕыс кинигэ буо-
луох этэ. Билсии-көрсүү суох», — диэбитэ. Ити 77 саастаах кырдьаҕас
тулуурун, баҕатын көрбүт, истибит эрэ бэркиһиэн сөп.
Роман Петрович уһун олоҕун устатыгар норуот биһириир дьонно-
рун тустарынан кэпсээннэри, ахтыылары суруйталаабыта бэчээттэм-
мэккэ сытал;1ар. Быһаччы эттэххэ, баай поэтическай, прозаическай
даҕаны айымньыларыттан ааҕааччыга тиэрдиллибитэ олус аҕыйах.
Өлүөн иннинэ «Көмүөл көтөҕүллүүтэ» хомуурунньугу бэчээккэ бэлэм-
нээбитэ биллибитэ. 1968 сыллаахтан саҕалаан «Алаатыыр Ала Туйгун»
икки үйэтин эрдэ бүтэрэн туттарбыта. Үһүс үйэтин кэлин ситэрбитэ.
Кини этэн биэриитигэр (илиинэн, машинканан суруйууга) устар уу
сүүрүгүнүү «хааһахтан хостоон» эрэр курдук кудулуччу-доллоччу
кутан-симэн, эҥсэн түһэрэн барара.
Роман Петрович ырыалара, хоһоонноро бэйэлэрин ис про­
заическай, композиционнай тутулларынан лиро-эпическэй майгын-
наахтар, дьиҥнээх эпическэй айымньылар, улахан поэмалар. «Өлүөнэ
өрүс», «Мүрү алаас» диэн хастыы да тыһыынча строкалардаах айым-
ньылардаах.
Обществоҕа туһаны аҕалбыттар хаһан баҕарар историяҕа киирэл-
лэр. Норуот талааннааҕа, олоҥхоһут Роман Петрович Алексеев-Бөҕө
Арамаанын аата саас-үйэ тухары аатганнын, кэриэстэннин!

И. С. Прудецкай

1.6.11. АҔАМ ОЛОҔУН ТҮГЭННЭРИТТЭН
КЫЛГАС АХТЫЫЛАР
Дүпсүҥҥэ 1930 сыллаахха билигин Туола сайылык баар миэстэ-
тигэр аан маҥнай босукуобай табаарыстыба тэриллибитэ. «Туола
туоһа» диэн ааттаабыттара. Онтон сотору «Ленин» колхоз тэриллибитэ
«Туола туоһугар» хас да хаһаайыстыба, убайдаах быраата Өндөрөй,
Бүөтүр Соловьевтар, Алексеевтар, Сивцевтэр, Стрекаловскайдар —
барыта уонча ыал буолан киирбиттэрэ. Арамаан маҥнайгынан сурут-
тарар. Оччолорго эдэрэ, кыаҕа бэйэтин хайа баҕарар өттүнэн кыайа
туттар бөҕө-таҕа көрүҥнээх этэ.
Эдэр сааһыттан үлэҕэ буспута-хаппыта. Кини маҥнайгыттан
колхоз төһүү үлэһитэ буолбута: сайынын от-бурдук хомууругар,
бары тутаах үлэлэргэ уһулуччу кыайыылаахтык, атыттарга холобур
көрдөрөрдүк үлэлиирэ. Кийынын Моой Үрэххэ таһаҕас таһыытыгар,
эриирдээх-мускуурдаах айаҥҥа бэйэтинэн көрдөһөн барара. Мин
кыра эрдэхпинэ кини от охсорун кэтээн көрөр буоларым. Хотуурун от-
тон араарбакка сыыйа түргэн-түргэнник дайбыыра. Кини ол тардыы-
тыгар хаһан да мөлтөөбөккө биир кэмник тардара. Арамаан ханнык
да кытаанах үлэҕэ төһө да уһуннук үлэлээбитин иһин, сылайбыт-
илистибит быһыыта көстүбэт этэ. Киэһэнэн өссө сытайан туран ым-
сыырбыт, баҕарбыт курдук от охсуутугар үлэлиирэ. Ииппит аҕата Бөҕө

84