Page 138 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин
P. 138

улахан олон'хоттон биллэр уратылаахтар. Бастатан туран, кини
          олоҥхо тылын-өһүн  судургутутан  биэрбит.  Ол  иһин  строка-
         ларын  кээмэйдэрэ  кылгас,  тэттик.  Оннооҕор  биирдии  стро-
          каҕа аҥаардас солбуйар ааттары киллэрбит: бу, ити, мин, ону,
          онно о.д.а. Оҕо сылайбакка ааҕарын дэбигис өйдүүрүн, өйүгэр
         хатыырын  курдук  анаан  оҥорбут.  Иккиһинэн,  бэйэтэ  исти-
          битин тупсаран, оҕону умсугутар араас быһылааннардаах, үгүс
          кубулуйуулардаах, тус-туспа сюжеатардаах олоҥхолору суруй-
          бут.  Ол  иһин  бу айымньылар  бэйэ-бэйэлэригэр  майгыннас-
          пат ис хоһоонноохтор.
              С.Васильев  олоҥхолорун  ырытыахпыт  иннинэ  олоҥхо
          олохсуйбут тутулун ылан  көрүөҕүҥ.

              Олоҥхо олохсуйбут тутула биир:

              1.  Киириитэ: Аан дойду айыллыытын ырыата.  Бухатыыр
         төрдүн-ууһун, сирин-дойдутун, дьүһүнүн, сэбин-сэбиргэлин
         хоһуйуу.
              2. Төрүөтэ: Абааһы аймаҕа саба түһэр,  кыыһы уорар.
              3.  Сайдыыта:  Бухатыыр сырыыта-айана.
              4.  Чынчаата:  Өлөр-тиллэр охсуһуу мөккүөрэ.
              5.  Сөллүүтэ:  Бухатыыр  кыайан,  айыы дьонун  быыһаан,
          Орто дойдуга кэлэр.
              6. Түмүгэ:  Кинини уруйдаан,  айыы дьоно ыһыах ыһар.

                П.А.Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун  Боотурун»
                            тутулун холобурдаатахха:
              1. Ааптар киириитэ.
              2.  Олоҥхо  киириитэ:  Үөһээ,  Орто,  Аллараа  дойдулары
          ойуулааһын.  Саха Саарын тойону, Сабыйа Баай хотуну Орто
         дойдуга  олохтууллар.  Кинилэр  Күн  Дьирибинэ,  Туйаарыма
          Куо оҕолоноллор.
              3. Төрүөт: Уот Уһутаакы Туйаарыма Куону уоран барар.
              4.  Сайдыыыта:  Ньургун  Боотуру Орто дойду олоҕун ара-
          ҥаччылыырга  анаан  Үөһээ  дойдугтан  гүһэрэллэр.  Ньургун
          Боотур сырыылара.
              5. Чыпчаала:  Ньургун Боотур абааһы бухатыырдарын кы-
          тары охсуһуулара.
              6.  Сөллүүтэ:  Ньургун  Боотур  Туйаарыма  Куону,  Айта-
          лыын  Куону,  айыы  бухатыырдарын  быыһаан,  кыайан-хотон
          дойдутугар  кэлэр.

                                        136
   133   134   135   136   137   138   139   140   141   142   143