Page 140 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин

3. Төрүөтэ: Чуҥкунуур Чуура бухатыыр айыы бухатыыр-
дарын киксиһиннэрэр. Хаачылаан Куону уорар.
4. Сайдыыта: Айыы бухатыырдарын охсуһуулара. Эрчи-
мэн Бэргэп сырыылара.
5. Чыпчаала: Эрчимэн Бэргэн Чуҥкунуур Чуура буха-
тыырдыын охсуһуута.
6. Сөллүүтэ: Эрчимэн Бэргэн Чуҥкунуур Чуура бухатыы-
ры кыайыыта.
7. Түмүгэ: Эрчимэн Бэргэн Хаачылаан Куону кэргэн ылар
улуу уруута. Эрчимэн Бэргэн бар дьонун иннигэр андаҕара.
«Эрчимэн Бэргэн» олонхо уратыта

1. Ааптар киириитэ.
2. Айыы бухатыырдара бэйэ-бэйэлэрин кытары охсу-
һаллар.
3. Тсигус бухатыыра Кыыда Тугуттай көмөлөһөр.
4. Сорук Боллур, ойуун да, удаҕан да суохтар.
5. Олоҥхо Эрчимэн Бэргэн айыы дьонун иннигэр анда-
ҕар этэринэн түмүктэнэр.
Иккис бэчээттэммит олоҥхото «Үөлэн Хардааччы» буо-
лар. 1957 с. саха олоҥхотун орто уонна улахан саастаах оҕолор-
го анаан оҥоруу диэн быһаарыылаах туспа кинигэнэн тахсы-
быт. 2270 строкалаах. Олоҥхо киириитигэр Орто дойдуну,
аартыктары ойуулуур. Бухатыыр төрөөһүнүн, уһуйуллуутун
туһунан манна этиллибэт. Айыы бухатыырдарын ааттара:
«Хандылы тыы түгэҕин саҕа хайыһардаах, үөл тиит быһаҕа-
һын саҕа торуоскалаах, үрдүк хара тыаны өҥөйөн үөскээбит
Үелэп Хардааччы», иккис бухатыыр «Отут орохтоох, тоҕус
туоһахталаах, Улунньаҥ улаан аттаах Тиит Дьиэһиҥкэй».
Олоҥхо Тиит Дьиэһин кэй Кыыс Нэлэмэнтэйи кэргэн кэп-
сэтэ барыытынан саҕаланар. Тиит Дьиэһиҥкэй Үөлэн Хар-
дааччыны «барсаҥҥын ойох ылан биэрэриҥ буоллар» диэн
көрдөһөр. Сүҥ Дьаассын күүс өттүнэн күтүөттээри олорорун
Үөлэн Хардааччы охсуһаи кыайар. Тимир Дьиэһшгкэй Кыыс
Нэлэмэнтэйи сүгүннэрэн, уруу улахана буолар. Үөлэп Хар­
дааччы Уон оройдоох, отут ураанньыктаах Уот Мэҥилэстэй
улуу кыылы кыайан-хотон, Үүт Мөлбөстүүрү ойох ылар. Икки
салаа тыллаах Таас Туймаарын диэн абааһы бухатыырын
кытары охсуһа сырыттахтарыпа, Ап Өтүөхтэй далай үрдүлэ-

138