Page 137 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар
P. 137

ниеҕа түбэһэммин, мин тута наводчиктаан барбытым. Уон-
       ча  хонукка  фронт  линиятын  көннөрөр,  сороҕор  немец  ли-
       ниятын  алдьатар  кыргыһыыларга  кыттыбытым.  Ыраас
       хонуу  буолан,  сэриилэһэргэ  ыарахана.  Биир  түүн  пуле-
       мекка  уу  аҕалына  сылдьаммын,  пулеметум  турар  сирин
       алҕас  көрөммүн,  немецтэргэ  чугаһаан  хаалбыппын.  Онно
       кинилэр  тута  ытыалааннар,  хаҥас  илиибэр  улаханнык
       бааһырбытым.  Дьоммор  эрэй  бөҕөнөн  төттөрү  сыыллан
       кэлбитим.  Дьиҥэр  өлөн  да  хаалыахха  сөп  этэ.
         Петр  Тобуруокап  бастакы  хоһоонун  өссө  Бүлүүтээҕи
       педучилищеҕа  үөрэнэ  сылдьан  1935  сыллаахха  бэчээттэп-
       пит.  Онтон  ыла  тиһигин  быспакка  республика  хаһыатта-
       рыгар,  “Хотугу  сулуска”  итиэннэ  туспа  кинигэлэринэн
       бэчээттэтэр.  Кини төрөөбүт норуотугар талааннаах лирик,
       ырыаһыт-поэт,  юморист,  сатирик,  үгэһит  быһыытынан
       биллэр,  истиҥник  ытыктанар.  Петр  Николаевич  араас
       кыыллар олохторун-дьаһахтарын итиэннэ үүнээйилэр тус-
      тарынан  инэн-тоҥон  ааҕар,  үөрэтэр  идэлээх.  Ол  да  иһин
       буоллаҕа,  “Төкөлүк  уонна  Тэкэлик”  диэн  оҕолорго  анал-
      лаах олус интэриэһинэй сэһэни суруйбутун таптаан ааҕаҕын.
       Петр  Николаевич  33  сыл  устата  учууталынан  үлэлээбит
       буолан, оҕо психологиятын үчүгэйдик билэр, кини суруйуу-
      лара  оҕолорго  олус  тиийимтиэлэр,  иитэр-үөрэтэр  суолта-
      та  үгүс.  Оскуола  оҕолорун  кытта  сылдьан,  кинилэртэн:
       “Ханнык  ырыаны-хоһоону  сөбүлээн  ааҕаҕыный?”  —  диэ-
      тэххэ,  Петр Тобуруокап  айымньыларын ааттааччылар.  Ол
      курдук,  “Буукубалар  мунньахтара”,  “Чаҥый  Чаҕаан”,
       “Лыах”,  “Маҥан тиин”,  “Ытанньах герой  буолбат”,  “Чыы-
       чаахтар күнү көрсөллөр”,  о.д.а. айымньылары оҕолор бары
      билэллэр,  таптаан  ааҕаллар.
         Поэт  оҕолор  өйдөрүгэр  түһэр  курдук  лоп-бааччы  гына
       рифмалаан суруйар. Кини оҕолорго анаммыт элбэх ахсаан-
       наах  кинигэлэриттэн  чопчу  биири  кылгастык  ааттыыр
      буоллахха,  1970 сыллаахха бэчээттэппит “Чыычаахтар күнү
      көрсөллөр”  диэн  кинигэтигэр  оҕо  аймахха  анаммыт  араас
      кэрэ  хоһооннор,  ырыалар,  чабырҕахтар,  остуоруйалар,
       поэмалар  киирбиттэр.
         Төрөөбүт  Ийэ  дойдуга  таптал,  айылҕаны  мындырдаан
       ойуулааһын,  атах-илии  оонньууларыгар,  гимнастикаҕа
      анаммыт хоһоонноро, оҕо кыратыттан чиэһинэй,  кырдьык-
       сыт  буола  улаатарын  туһугар  анаан  суруйбут хоһоонноро
       барыта  баай  тылынан  ураннык  айыллыбыттар,  оҕону  ум-
       сугуталлар,  үөрдэллэр,  кэрэхсэтэллэр  уонна  күллэрэл-
      лэр.  Бу  кинигэ  иитэр-үөрэтэр  суолтата  сүдү  улахан.  Хан-
       нык  баҕарар  учуутал,  оҕо  садын  үлэһитэ  элбэхтик  туһа-
       ныан  сөп.  Петр  Тобуруокап  хоһоонноро  эйэҕэс,  элэккэй

                                 133                         «5
   132   133   134   135   136   137   138   139   140   141   142