Page 75 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар
P. 75

ааҕан көөртүм: О.Генри, Павезе, Фейхтвангер, Томас Манн,
       Анна  Ахматова,  Марина  Цветаева,  Уваровскай  ахтыыла-
       ра,  Даль  уонна  Пекарскай  тылдьыттара,  Бетлингк  “Саха
       тылын  туһунан”  научнай  үлэтэ,  Шекспир,  Лопе  де  Вега,
       Гийом  Апполинер,  Э.Хемингуэй,  Акутагава  Рюноскэ,  Лу-
       Синь,  Джон  Стейнбек,  Сильфида,  Андре  Моруа,  Платон,
       Роберт  Бернс,  Рафаэль  Альберти  уонна  да  атыттар  су-
       руллубут этилэр.  Кырдьыгынан  эттэххэ,  үйэбэр  истибэтэх
       дьонум  ааттара  бааллара,  итиэннэ  сорохторун  кыайан  да
       таба  саҥарбат  ыарахан  тыллаах  ааттарым  этилэр.  Нико-
       лай Алексеевич олортон туох суруйуулары аахпыппын хон-
       туруоллуура.  Аахпыт  буоллахпына  хайгыыра,  өйдөө-
       бөтөхпүн быһааран биэрэрэ. Кини  “экзаменнарын” эрдээх-
       тик  аастахпына,  босхо  ханна  эрэ  эбиэттэтэрэ.
          ...  Сынньалан  кэмигэр  Николай  Алексеевич  ас  астыы-
       рын, кроссвордары таайарын сөбүлүүрэ. Киһи сөҕөрө баар:
       “Огонёк”  сурунаал кроссвордарын аҕыйах мүнүүтэ  иһигэр
       таайан  кэбиһэрэ.  Үөрүйэҕэ  оччо  диэҕи,  билиитэ-көрүүтэ
       диринэ Сыттаҕа. Кини билбэт уобалаһа диэн суоҕун кэриэ-
       тэ  этэ.  Ол  эрээри  араатар  быһыытынан  олус  мөлтөҕө.  Ни-
       колай  Алексеевич  остуолга  олорон  кэпсэтии  сүдү  мааста-
       ра,  көрдөөх-нардаах  кэпсээнньитэ.  Манан  кини  олус  ула-
       ханнык ытыктанара... Сорох араатар ааттааҕа, тылы сатаан
       таба ыпсаран суруйбат буолааччы. Маннык дьону хаһыат-
       тарга үлэлии сылдьан билбитим. Н.А.Габышев нууччалыы,
       сахалыы  тылынан  грамотнай  суруксут.  Николай  Алексее-
       вич астаабыт аһа өрүү минньигэс, бэйэтэ этэринии, “Хойуу,
       сыалаах-эттээх,  адьас  уу-сахалыы”  буолара.
          1974 сыллаахха ахсынньы  17 күнүгэр Николай Алексее-
       вич салайыытынан Прокопий Чуукаар уонна тылбаас груп-
       патын  оҕолоро:  Петя  Попов,  Саргылана  Корнилова,  Аля
       Слепцова уонна мин буолан, саха олоҥхотун тылбаастаабыт
       үтүөкэннээх киһиэхэ — Владимир Васильевич Державинна
       ыалдьыттаабыппыт.  Кинилэр  дьиэлэригэр  киирээри  ту-
       ран,  бу  историческай  суолталаах  прием  диэммин,  кыр-
       гыттартан  чаһыы  хас  буолтун  чуолкайдаспытым.  Дьиҥэр,
       ити дьээбэлэниим этэ. Лоп-курдук киэһэ 4 чааһы 5 мүнүүтэ
       ааһыыта,  квартира  аанын  тоҥсуйбуппут.
          Сылаас  дьиэҕэ  киирэн,  сыгынньахтанан,  билсистибит.
       В.В.Державин  кэргэнэ  бэйэтиттэн  балыс  көрүҥнээҕэ,  Та-
       мара  Давыдовна  диэн  ааттаах,  кинини  көрөөт,  еврейка
       дии санаабытым. Биһиги үөрэнэр кэммитигэр үгүс биллии-
       лээх суруйааччылар, тылбаасчыттар кэргэттэрэ еврей омук
       буолаллара... Тамара Давыдовна бары нууччалыы ааттаах-
       пытын  дьиктиргээбитэ.  Арай  Саргыбыт  аатын  хайҕааты-
       лар.  Онуоха  Николай  Алексеевич  бу  аат  ис  хоһоонун  бы-

                                  71
   70   71   72   73   74   75   76   77   78   79   80