Page 48 - Норуоттан тахсыбыт талаан
P. 48
муостан кыһан оҥоруу буолар. Холобур, муосчут идэлээх дьонтон
аан бастакынан А.Г.Бурнашов диэн бу улуус киһитэ бэйэтин
оҥоһуктарынан аатын үйэтиппит. Ол туоһутунан суруктан быһа
тардыы буолуон сөп: “Якутский округ, мастер самоучка, якут из
Борогонского улуса А.Г.Бурнашов, читать не умеет, а лишь
разбирает буквы, январь 1900 г.”
А.Г.Бурнашов бу удьурҕайтан уонна мамонт муоһуттан кыһан-
чочуйан, онтон үрүҥ көмүһүнэн иилии эргитэн, киэргэтэн оҥор-
бут сахалыы олус тупсаҕай иһитэ 1902 с. Петербург куоракка
быыстапкаҕа туруоруллубута. Оччотооҕу көрөөччүлэр улахан
биһирэбиллэрин ылбыта.
Саха сирин губернатора Иван Иванович Крафт (1907—1913 сс.)
дьаһалынан, 1909—1911 сс. сахалартан бастакынан К.И.Неустооев.
, ДЗУГНикифоров уонна А.И.Говоров Загорскай куоракка үөрэххэ
ыытШшыбыттара. Кинилэр онно Сергиев-Посад уустарын маста-
рыскыайыгар сүүрбэ ый устата нуучча норуотун уһулуччулаах
маастара И.С.Хрустачевка үөрэммиттэрэ.
Прикладной искусство худуоһунньуга, муосчут Дмитрий Михай-
лович Никифоров (1883—1965 сс.) салгыы кыраныысса таһыгар —
Японияҕа үөрэнэ барар чиэскэ тиксибитэ. Кини Токиоҕа мамонт
муоһутган кыһан оҥорууга үгүскэ үөрэммитэ, муостан кыһан оҥоруу
мындырдарыгар уһуйуллубута. Дмитрий Михайлович нуучча уонна
Япония улахан маастардарын баай опытгарыгар үөрэниитэ айыл-
ҕаттан талааннаах киһиэхэ элбэҕи биэрэн, кини саха муосчут-
тарыттан эмиэ бастакынан ССРС Худуоһунньуктарын союһун
чилиэнинэн 1938 сыллаахха ылыллыбыта. Д.М.Никифоров 1883
сыллаахха алтынньы 30 күнүгэр I Лөгөй нэһилиэгэр төрөөбүт.
Бээрийэ уонна Мүрү оскуолаларыгар үөрэммит киһи. Кини мин
хос эһэм Николай Семенович Мигалкинныын (1873—1961 сс.) ыкса
табаарыстаспытгар, Мүрүгэ кэллэҕинэ киниэхэ сылдьар, хонор-өрүүр
эбит. Бу туһунан аҕам кырдьаҕас аймахтара ахталлар.
Декоративнай-прикладной искусство утумнаахтык сайдыытын
бастакы хардыыларыгар биир дойдулаахтарым уус алданнар инни-
ки күөҥҥэ сылдьыбыттарын уонна билигин да элбэх талааннаах
маастардарбыт кинилэр дьыалаларын салгыылларын туһунан,
хомойуох иһин, үгүс киһи билбэт...
Онон, бу ураты уустук уонна элбэх сыраны-сылбаны эрэйэр
муостан миниатюраны, рельефнэй скульптураны оҥорор көрүҥ
саамай бөдөҥ маастарын, анал үөрэҕэ суох эрээри аҥардас
айылҕаттан бэриллибит сүдү талаанынан итиэннэ айымньылаах
үлэтинэн саха прикладной искусствота үрдүк таһымҥа тахсарыгар
төһүү буолбут, ону аар-саарга аатырдыбыт Т.В.Аммосов туһунан
билиһиннэрэргэ быһаарынным.

