Page 51 - Норуоттан тахсыбыт талаан

Терентий Васильевич Аммосов 1912 сыллаахха муус устар 2 кү-
нүгэр Бороҕон улууһун II Курбуһах нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Аҕата
Егоров диэн Боотурускай улууһун киһитэ эбит. Кэргэнин сулуутун
кыайан төлөөмүнэ 4 сыл сүгүннэрбэккэ сылдьыбыт. Онон Тэрэн-
тэйи эбэтэ Анна Николаевна Аммосова уонна таайа Баһылай
Аммосов ииппиттэр. Ийэтэ адьас кыра эрдэҕинэ өлбүт. Тэрэнтэй
оҕо сааһа Курбуһахха ааспыт. Уус киһи бастакы олугун Тэрэнтэйгэ
эбэтэ уонна таайа уурбуттар. Эбэтэ туойунан күөс иһитин оҥорор,
оттон таайа маһынан араас оһуордаах ыскааптары, остуоллары,
дьиэ тэрилин уһанар эбит. Ол киэргэлин Тэрэнтэйгэ чочуттарар
буолан, уол оҕо эрдэҕиттэн маһы кыһа үөрэммит. Кинилэр Хор-
доҕойго кыстыыллара, от-мас көҕөрдөр эрэ, Хамыдалга сайылыы
киирэллэрэ. 1930 сыллаахха “Хамыдал” диэн табаарыстыба
тэриллибитигэр кини үс биригээдэттэн бииригэр биригэдьииринэн
ананан үлэлээбит. Бу туһунан биир дойдулааҕа, билигин 89 саас-
гаах Федот Николаевич Аммосов ахтарынан: “Кини киһи быһыы-
тынан ураты көнө майгылааҕа, ыраас суобастааҕа. Мин Тэрэнтэй
биир да киһиэхэ куһаҕаннык сыһыаннаспытын билбэтэҕим. Олус
кыайыылаах үлэһит этэ. От охсуутугар саамай бастыҥ, күҥҥэ орто-
гунан сэттэ буут сири (биир-икки гектары) охсоро. Хотуурун ула-
ханнык оттон быктарбакка охсор этэ. Сиэмэ быһыыга эмиэ куруук
инники буолара. Күҥҥэ 34 киилэ сири (оччотооҕуга итинник
мээрэй баара) сиэрпэнэн быһара. Кини дьоҥҥо үчүгэй сыһыа-
нынан, кыайыылаах үлэтинэн колхозтаахтары батыһыннарара.
18 сааһыгар дойдутугар Өлөҥнөөххө немецкэй муннуктаах балаҕан
туппута билигин даҕаны баар”.
Т.В.Аммосов республикаҕа чох промышленноһа саҥа сайдан
эрдэҕинэ, Сангаар таас чоҕун хостооһуҥҥа баран үлэлии сылдьы-
быта.
1938 сыллаахха Курбуһахха Саха музыкальнай-драматическай
театра гастроллуу тахсыбыт. Онно сытыы-хотуу, үчүгэй куоластаах
Тэрэнтэйи таба көрөн, театр салайааччыта Т.П.Местников ырыа-
һыт-артыыс үлэтигэр ыҥырбыт. Ити кэмтэн ыла Терентий
Васильевич дойдутуттан тэйэн, куорат олохтооҕо буолар. Бастаан
ырыаһытынан, онтон драматическай артыыһынан уонча сыл
үлэлиир. Кэргэнин чугас аймаҕа, Чараҥ бөһүөлэгин олохтооҕо
Агафия Николаевна Крылова бу курдук ахтар: “Тэрэнтэй
ыллыырын наһаа сөбүлүүрэ. Ол курдук “Татыйаас”, “Һыт диэ,
һыт диэ”, “Мотуруона”, “Үрүмэччи маҥан ат” диэн ырыалары
туттан-хаптан ыллыырын күлэрбит. “Дьээ-буо” диэн ыллаатаҕына
өмиэ дириҥ баҕайы куоластаах буолара”.