Page 175 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

кэйэр отууга, алаас сиргэ оттуллубут кулуһун аттыгар, төҥүргэс
төбөтүгэр, дүлүк үрдүгэр. Суруйар бөрүөтүн хаһан да, ханна да
мүччү туппатах поэтынан Баал Хабырыыс биллэрэ.
Бүгүҥҥү күннэргэ тиийэ ааҕааччы таптаан ааҕар поэта Баал
Хабырыыс:
Билбэппин тиһэх хоһоонум
Туох туһунан буолуоҕун,
Бөрүөбүн мүччү тутуоҕум
Бука, суруйа сытаммын, —
диэн эппитин олоҕун тиһэх мүнүүтэтигэр тиийэ поэт чиэстээхтик
толорбута. 1974 сыллаахха тахсыбыт «Киһи суола барбыт» диэн
кинигэтигэр 1969 сыллааҕы хоһооннор эмиэ бааллар. Ити дьыл
муус устар 22 күнүгэр поэт Баал Хабырыыс 51 сааһыгар олохтон
хомолтолоохтук туораабыта.
Кини 050 литературатыгар анаан-минээн үлэлээбит, кыра-
чааннар киэҥ сэҥээриилэрин ылбыт, оҕолор таптаан нойосуус-
туур бэрт элбэх хоһооннорун суруйбут поэтынан эмиэ биллэр.
Баал Хабырыыс Мүрүгэ, өссө төрдүс кылааска үөрэнэ сыл-
дьан, суруйбут бастакы хоһоонун оччотооҕу эркин хаһыатыгар
таһаартарбыта. 1938 сыллаахха Саха сиринээҕи кинигэ изда-
тельствота бэчээттээн таһаарбыт «Эдэр суруйааччылар альма-
нахтара» диэн хомуурунньукка Баал Хабырыыс «Кыһыл лиэнтэ»
диэн хоһооно бэчээттэммитэ. Кини литератураҕа Илья Чаҕылҕан,
Иван Арбита, Пантелеймон Тулааһынап, Таллан Бүрэ. Тимофей
Сметанин курдук талааннаах поэттары кытары тэҥинэн олук үк-
тэһэн киирбитэ. Тэҥинэн үүнэн-сайдан, ураты иэйиилээх поэтта-
рынан биллибиттэрэ. Ситэн-хотон, чэчирии сайдан, ааҕааччы-
ларыгар поэзия кэрэтин күлүмүрдэппиттэрэ. Сиппит-хоппут поэт
быһыытынан Баал Хабырыыс талаана сэрии сылларыгар ордук
тобуллубута. Күүстээх поэзиятынан Улуу Кыайыыны уһансыбыта.
Оҕо аймахха да, улахан да дьоҥҥо кэрэхсэнэр дириҥ иэйии­
лээх, ураты тиийимтиэ тыллаах-өстөөх поэт буоларын төрөөбүт
норуота өйүнэн-сүрэҕинэн ылыммыта, улахан поэттар кэккэлэ-
ригэр ааттаабыта. Норуот уоһуттан түһэрбэт истиҥ иэйиилээх
ырыалар да кини поэзиятыгар аҕыйаҕа суохтар. Баал Хабырыыс
уйан, нарын лиирик быһыытынан суруйан хаалларбыт литера­
турней нэһилиэстибэтэ төрөөбүт сахатын норуотугар үйэлэргэ
өлбөт-сүппэт аналлаах.

171