Page 181 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

тылынан үйэҕэ хаалар чаҕылхай айымньыны классическайдык
суруйбута урдук сыанабылга ылыллара чахчы.
Туох баар бары Кэрэ бастаан көрүүгэ судургу буоларын бу
хоһоонунан холобурдуохха сел. Поэт Иннокентий Артамоновка
маннык хабааннаах айымньылар элбэхтэр. Поэзия мындыр буо-
лууну, талаан ситиитин-хотуутун эрэйэр жанрыгар поэмаҕа кини
күүстээхтик ылсан, айымньылаахтык үлэлээбитэ. Сүүрбэччэ
поэманы суруйбута, олортон биирдэстэрэ «Тойон Мүрү» поэма
буолар. Ааҕааччы быһыытынан мин бу поэманы төһөтө аахпы-
тым буолуой, ол эрээри хаттаан саҥалыы аахтаҕым ахсын, кини
киһини тардар күүһүн, олоххо ыраас тапталы үөскэтэр мууда-
раһын, төрөөбүт-үөскээбит ытык-мааны дойдутугар ыраас иэйии-
лээх, сырдык сыһыаннаах улахан буукубалартан суруллар Ытык-
табылын сөҕөбүн. Иннокентий Артамоновы поэт быһыытынан
билиниим улаатан иһэр.
Иннокентий Иванович Артамонов 1928 сыллаахха сэтинньи
21 күнүгэр Уус-Алдан оройуонугар II Өлтөх нэһилиэгэр төрөөбү-
тэ. 14 сааһыттан төрөөбүт оройуонугар норуодунай суут сэкирэ-
тээринэн үлэлээбитэ. Онтон Дьокуускайдааҕы педрабфакка үөрэ-
нэ сылдьан, 16 сааһыттан 23 сааһыгар диэри (7 сыл устата)
Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр сылдьыбыта. Забайкальскай фронт
стрелковай дивизияларыттан биирдэстэригэр снайпер быһыы-
тынан Япония империалистарын утары сэриигэ улахан бөҕөргө-
түүлээх Хайлар куораты штурмалааһыҥҥа, Улахан Хинган хайа-
тын сэриилэһэ-сэриилэһэ сатыы туорааһыҥҥа кыттыбыта. Поэт
албан ааттаах бойобуой суола Аҕа дойду сэриитин II степеннээх
уордьанынан уонна уонтан тахса мэтээлинэн бэлиэтэммитэ.
Поэт Иннокентий Артамонов оҕотук дууһатынан сэрии ал-
дьархайын билбит, чугас доҕотторун өлүүлэрин көрбүт буолан,
тыыннаах хаалыы хайдахтаах курдук күндүтүн этинэн-хаанынан
өйдөөн, эмиэ классика буолбут «Кымыстаах чороону көтөхтүм»
хоһоонун 1963 сыллаахха суруйбута:
Кымыстаах чороону көтөхтүм
Үгүс сыл кэнниттэн бу бүгүн,
Дьоннорбун үөрүүнэн көрсөммүн,
Кымыстаах чороону көтөхтүм.
Кымыстаах чороону көтөхтүм
Быыл буолбут синиэлбин устаммын,
Хоту сир халлаанын ахтаммын,
Кымыстаах чороону көтөхтүм.
Аармыйа ыарахан олоҕун эрдээхтик туораабыт поэт эйэлээх
олоххо төннөн кэлэн баран, Саха государственнай университе-
12 - 355 177