Page 183 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

Улахан эдьиийэ Өлөөнө эрэйдээх 18 саастааҕар олус хомол-
толоохтук анньар дьаҥҥа 7—8 хонукка ыарытыйан, кун сириттэн
арахсыбыта. Өлөөнө өлбүтүн кэннэ, кыра эдьиийэ Өкүлүүн ос-
куолаттан уурайан, холкуос суотчута буолбута. Кини ыарыһах
аҕатын уонна кэлин талааннаах поэт буола үүммүт быраатын
Иннокентийы көрбүтэ-истибитэ. 2008 сыллаахха ахсынньы
12 күнүгэр 88 сааһыгар сылдьар Акулина Ивановнаны Сыырдаах
бөһүөлэгэр дьиэтигэр-уотугар көрсүбүтүм. Онуоха кини маннык
эппитэ: «Бэйээт диэн киһи аайы сыстар аат буолбатах. Онон Ин­
нокентий Ивановиһы ойолоро үйэтитэллэрэ буоллар, кэргэнигэр
Муза Ивановнаҕа махталым улахан», — диэн.
Иннокентий Артамонов оскуола начаалынай кылаастарыгар
үөрэнэ сылдьан, хоһоон суруйуунан дьарыктаммыт. 1949 сыл­
лаахха «Хотугу сулус» сурунаалга «Полковник» диэн хоһооно
бэчээттэммит. Дьэ, мантан ыла Иннокентий Артамонов поэт
быһыытынан республика ааҕааччыларыгар биллэн барбыт. Кини
уонунан ааҕыллар кинигэлэриттэн ураты 20-чэ поэманы суруй-
бута. Пушкин, Лермонтов, Есенин, Твардовскай, Муса Джалиль
уо.д.а. айымньыларын сахалыы саҥарпыт үтүөлээх. Ырыаһыт-
поэт быһыытынан сүүстэн тахса ылланар ырыалары суруйбут
ааптарынан республикаҕа киэҥник биллэр. Кини суруйбут ырыа-
ларын биллиилээх ырыаһыттар Надежда Шепелева, Анастасия
Лыткина, Дарья Барашкова, Матвей Лобанов элбэхтик ыллаабыт-
тара. Иван Степанов, Александр Самсонов, Анегина Ильина, Се­
мен Оконешников ис киирбэх толорууларыгар эмиэ истиэххэ сел.
Иннокентий Артамонов хас да сэһэни суруйбута, уочаркалара
эмиэ кэрэхсэбили ылбыттара.
Республика олохтоохторун киэн туттар талааннаах поэттара
оҕолоругар анаан Ваняҕа, Саргыга уонна Күннэйгэ суруйбут «То­
йон Мүрү» поэматыгар кылгастык тохтоон ылыахпын баҕарабын:
Оо, Тойон Мүрү, эн кэрэҕин
Тула өттүҥ сандааран,
Манна, быһыыта, түһэрэҕин
Күн сырдыгын ыҥыран.
Муус устарга кырдалгар
Ньургуһун бастаан мичээрдиир,
Кини хайдах ытыһыгар
Сааһы аҕаалтын сэһэргиир...
Поэт Тойон Мүрүнү «Үчүгэй ырыа кэриэтэ үөрүүнү биэрэҕин
өрүү» диэн хоһуйар. Бу ураты иэйиилээҕинэн, киһини амарах
ийэлии истиҥник долгутарынан уратылаах. Сахабыт сирин биир
кэрэ айылҕалаах Тойон Мүрү алааспытын кини курдук төрөөбүт
12* 179