Page 196 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

ИҺИРЭХ ТЫЛЫНАН

Биһиги, сахалар дэнэр омук, ахсааммыт аҕыйаҕын маннык
холобурга көрдөрүөхпүн баҕарабын: ытыктыыр, таптыыр суру-
йааччым Николай Габышев хас да чугас доботторун кытта миигин
ааттаан-суоллаан билиһиннэрбитэ. Сотору буолан баран, олор
эмиэ бэйэлэрэ истиҥник саныыр доҕотторун кытары билиһиннэ-
риилэрин кэннэ, мин, ааспыт үйэ 70-с, 80-с, 90-с сыллардаайы
саха чулуу интэлигиэнсийэтин бэрэстэбиитэллэрин үксүлэрин
кэриэтэ билэр буолбутум. Манна эбэн эттэххэ, Сэмэн Данилов,
Бүөтүр Тобуруокап, Савва Тарасов төһөлөөх киһини билиһиннэр-
биттэрэ буолуой? Барытын ааттаталаатахха олус элбэх.
Николай Алексеевич Габышев Москваҕа билиһиннэрбит чу-
гас, истиҥ доҕоро Виктор Федорович Афанасьев-Алданскайдыын
1973 сылтан 1993 сылга диэри ханна да көрүстэрбит «эн-мин»
дэһэн, истиҥник санаһан сэһэргэһэрбит. 1991 сыллаахха олун-
ньу 15 күнүгэр Бороҕоҥҥо Виктор Федоровиһы көрсөммүн ийэбэр
Екатерина Ивановнаҕа ыалдьыттаппытым. Кинилэр өссө 30-с
сыллартан бэйэ-бэйэлэрин кытта үчүгэйдик билсэллэрин истэр
этим да, маннык истиҥник көрсүөхтэрэ эрэ дии санаабатаҕым.
Ийэбиниин наһаа өр сэһэргэспиттэрэ. Икки өттүттэн олус ытык-
таһалларын, хардарыта үчүгэйдик санаһалларын өйдөөбүтүм.
Афанасьевтар уонна ийэм эһэтэ Михаил Саввич Матвеев биир
кэмҥэ кулаактанан, тугу булбуттарын тэҥинэн үллэстэн, биир
балаҕаҥҥа олорон кыстаабыттар. Икки өттүттэн элбэх ынах
сүөһүлэрин былдьатан, аччыктааһын эрэйин-кыһалҕатын бил-
биттэр. «Кулаак ыамалара» диэн элэктээһин сытыы сүлүһүнүн
эттэригэр-хааннарыгар иҥэринэн эдэр саастара ааспыт...
1973 сыл күһүнүгэр «Домодедовоҕа киирэн көрүс» диэн ис
хоһоонноох тэлэгирээмэни Виктор Алданскай доҕоругар Н. А. Га-
бышевка ыыппытын Николай Алексеевич миэхэ көрдөрбүтэ
уонна: «Иккиэн баран көрсүөх, электричканан айана уһун эрээ-
ри, кэпсэтэ-кэпсэтэбит өр гыныахпыт суоҕа. Эн кинини кытта
билсэриҥ хайаан да наада. Олус үтүө майгылаах, өйдөөх киһи.
Баҕар, биир дойдулааҕым диэтэҕинэ, устудьуон киһиэхэ кэлин да
көмөлөһүө турдаҕа...» — диэн сүбэлиир-көрдөһөр икки ардынан
эппитигэр, бу күҥҥэ сүтэрэрим суох буолан, тута сөбүлэспитим.
Виктор Федорович бииргэ төрөөбүт быраата Вячеслав Федоро­
вич биһиэхэ мэлдьи сылдьара, ийэбин «эдьиийим» диэн иһирэх-
тик ааттыыра. Кинилэр бииргэ үөскээн улааттахтара, тэҥинэн
кэриэтэ үөрэнэ Дьокуускайы булбут этилэр. Мин таайбар Семен
Дмитриевич Матвеевка-Таратаайкаҕа олорон үөрэммиттэр. Та-
192