Page 145 - Былыр этэ диэххэ

Кыттыгаһым арыгыга хотторон «хонтойбута» хас да хоммут.
Онон ол киһиттэн өтөр туһа тахсыа суох диэн өйүөлэнэн-та-
йааланан, икки иһит испиирдэнэн, сүүс ботуруоннаах, толору
үрүсээк сүгэһэрдээх тыыбар киирдим. Ийэм: «Сиргэ сылдьабын
диэн арыгыны алыс өрө тутума эрэ», — диэн сэрэхэдийбитин бык-
тарда. «Чэ, мээнэ-мээнэ саҥарыма, наадыйан ыллаҕым», — диэн
сүгүн эппэтим. Хаастар ааһа иликтэринэ тиийбит киһи диэн ык-
сыыбын. Уонна боруобалыы охсор баҕа быһыта кэйиэлээн кымаах-
тыыр. Өксөйүү куруустаах, далгыс тыылаах киһиэхэ илиһиннэрдэр
да сөпкө тиийэн, мастанан-таастанан киэһэ көтүүгэ Мааскын тах-
сыытын диэки баран олордум. Табан олорбокко элбэхтэ мэскэй-
дэнним. Таарыйа хаастар төһө айманалларын кэтиибин. Талахтаах
көлүйэтин туһунан төттөрү-таары умсаахтар, биргинэхтэр сыбыы-
тыыллара түргэнэ сүр. Айахпар сиири бултаатым. Кыһайбыт курдук
Байдакаан сиэнин диэки икки-үс үөр хаас ааста уонна Абыйтан
киирбит хаастар үөһүнэн кэлэн Мааскын диэки аастылар. Мин
барыахтаах сирбэр бааллара да биллибэтэ. Иккис күммэр күнүһүн
мин сирим диэки хаас балай эмэ ааста. Аһара түспэтэхтэринэ, От-
тоох Атахха дуу, Хатыҥнаахха дуу ааһан иһэн мин сирбин табан
эрдилэр ини диэн испэр бүөм санаалаахпын.
Кэлэн иһэн көлүйэҕэ үппүт илиммэр баран дууһаны эрэ дуй-
дуур кылбайы ыллым. Аһа аҕыйах сиргэ кэлэр-барар да эрэйиттэн
эһэн, чугастыы сиэн төрдүгэр туорастыы илим сыппат чычаас уу-
тугар табыгыначчы быраҕан кэбистим. Сааскы куска олоруохпут
диэн туруорбут дулҕа харыалбын Пароста матайдаан хамыйтар-
батаҕа уу түһүүтүгэр өрөһөтүттэн силлэн, көҕөрөн-наҕаран ууга
олороругар илимим биир курааҕын онно баайдым. Манан күнүм
бүтэн да барда. Пароста биллибэтэ. Сарсыныгар кэлбэтэҕинэ
саҕалыырга быһаарынным. Аһыырдаахпын диэн киэһээҥҥи
көтүүгэ киирбэтим. Күн иллэҥэ киһи сарсыарда хойутаан туран
илиммин көрдүм. Чычааһа бэрдиттэн эмиэ аҕыйах кылбайы кыт-
та дьорохой туппута илиммин чороччу эрийбиттэр. Иллэҥ киһи-
эхэ сөп үлэ. Саас кэлэ сылдьан бырахпыт буран кэниистирэтин
сиэҥҥэ уга сытыаран сыта суох гына дэлби сууйдум. Куурбутун
кэннэ лаабыстан биир ыардара диэн талан арыйбыт куулум, хата,
ньэһимиэн түбэстэ. Кэниистирэбэр быһаҕас соҕус гына ньэһи-
миэммин урут куттум. Киилэ аҥаардаах истэкилээҥкэнэн сылаас
ууга суурайан саахардаатым. Ол кэннэ биир иһит испиирбин ба-
143