Page 146 - Былыр этэ диэххэ

рытын таҥнары туттум, иккис иһиппиттэн курууска быһаҕаһын
кыайбаты ордоруннум — Байанайбын аһатарга. Алыс кураанах
дуу диэн чаанньыктаах уубуттан эбэн биэрдим.
Кэниистирэбин ыга хаппахтаан, дэлби сахсыйан балаакка-
бар киллэрэн киһим түү суорҕаныгар баттык оҥостор баайкабай
суорҕанынан суулаан, орон үрдүгэр уурдум. Кылбайдарбын иһин
хайытан туустаатым. Дьорохойум хойуу этигэр балыгым истэрин
былаан ыһаарыланным. Сокуускаланан уоппун аһаттым. Эбэҕэ
мин кэннэ киһи баара биллибэт — саа тыаһаабат, онтон эгди-
йэн «аспын» көөнньөрө түһэр баҕалаахпын. Бу тухары да киһим
биллибэтэ. Суорҕаммын сэгэтэн, кэниистирэбин тутан көрө сыл-
дьабын. Нөҥүө күн кэтэһэ таарыйа илимминэн түһэн үргүл-
дьү билиигэ бара сырыттым. Тиийэн көтөр саҥа суолун-ииһин
хайан көрдүм да, быһаарбатым — эмиэ да сибиэһэй суол баарга
дылы. Хата ханан киирэн ытыахха сөбүн, сөптөөх ытыы сирин
хааман көрөн бугул маһынан бэлиэ оҥортоотум. Сир ньургунун
тутан уһун синньигэс гына оттоммут хадыһа үөстэн тахсар кэдээл
сирэ охсуллубатах отун батан эрэйэ суох үөмэн киирэргэ балай
эмэ табыллыыһы. Төннөн иһэн илиммин көрөн биэс-алта кыл-
байы кытта аҕыйах дьорохойу ылан балааккабар тахсан балык-
тарбын тууһаатым. Киэһэнэн кэниистирэм ойоҕоһо хайдах эрэ
сылыйан эрэрэ билиннэ. Сарсыҥҥы күн уһун кэтэһии кэннит-
тэн киэһэрэн эрдэҕинэ лаппа итийбит кэниистирэбин уурунан,
төрүөттэнэр сирбэр бардым. Аара баран истэхпинэ кыра хаас
үөрэ Байдакаан сиэнин диэкиттэн кэлэн Абыйга таҕыстылар. Чэ,
хайдах да көтүҥ, боруобалааһыммын ситэрдэххэ сатанар. Төрүөт-
тэнэр уубар кэлэн кэниистирэбин отунан сабан, халлаан хараҥа-
рыар диэри арҕаа атах диэки бара сырыттым.
Булгунньах кырыытыгар турар сылгы үөрүгэр кэлбитим, аас-
пыкка булбатах атыырбыт үөрэ кэлэн буоралыы турар. Быталаах-
тан кэллэхтэрэ. Атыырбыт тупсубут аҕай. Маладьыаһыҥ үөрүн
ыспатах, үчүгэй атыыр буолсу, хата сүтүкпүтүн көрдөҕүм. Хон-
тоҕо баҕас киһиргиир буоллум. Сотору күһүҥҥү халлааным ба-
рыксыйан барда. Кус көтүүтэ саҕаланна. Билиинэн сүрдээх кус
көтөр эбит. Кустартан көҥөннөрбүн да кэниистирэлээх аспын
уум икки өттүнэн кыра-кыралаан түҥэтэ ыстым. Сыта-сымара
сүрдээх. Хараҥанан балааккабын буллум. Оһохпун оттон, чэй-
дээт утуйдум. Сарсыарда халлаан сырдыы илигинэ туран, тыым
144