Page 150 - Былыр этэ диэххэ

Тайахтан аһаттарыы

элэм эти сиир сымсах. Чыркыап Куоланы кытта Аталааһап
Сааса — бөһүөлэк икки ааттаах холчур дьоно. Биирдэ эмэ
булка илдьэ сылдьыбаккыт диэн сиргэ сылдьар табаарыс
уолаттарын сыппах быһаҕынан сулуйардыы хомуруйбуттара ыраатта.
Тиэхиникэлэрин көрөн, өрөмүөннээн биэрэр өҥөлөрүн аахсан кыах-
таах соҕустук тыллаһаннар «иэстээхтэр» илдьэ барарга күһэллибит-
тэр. Булчут уолаттар бааттара тардан, алы гынарга чугастыы Байда-
каан талаҕар анаабыт курдук биир тайах киирбитин кэтии сылдьан
илдьэ бардылар. Байдакаан талаҕын иһигэр иэрэлэргэ, кыра-кыра
оҥхой ырааһыйатыгар, кыһыннары ылаҕан, бэрдьигэс чээлэй күөх
кыстыыр уратытынан араас булду туппахтаабыт аҕай сир. Ол бэйэтэ
ама биһиги икки баар-суох «улуу» дьоммутун үтэлээбэт үһүө.
Буран сыарҕатыгар тылларын быһа ыстыахтарыгар диэри ыбылы
сахсыллан кэлбит дьон тохтообуттарыгар, тыын ыла табахтаары
ачыаһырбыттара хаалла. Табахтаабакка-хайаабакка бултуу кэлбит кур-
дук туттуохтааххыт. Сир дьоно булка былааһы биэрбэт гына быһаар-
быттар. Үлэхтээх дьоммут өҥнөрө-түүлэрэ баранан мах бэрдэрдилэр.
Табах буруота маннык хорҕо сиргэ өргө диэри тарҕаммат, олорон хаа-
лан тайах тэһииккиэ үһү. Айабын, ол табах буруотун сытыргыар диэ­
ри чугаһаатаҕына ыппат үһүбүт дуо... Чэ буоллун. Тулуйан көрөргө
тиийиллэр. Үүрүллэн кэлбит булт анараа сиһи көрбүтүнэн кэлиэх-
тээх. Тыаһы тоһуурдьут истэ олоруохтаах. Бастакынан адаҥхастаабыт
улахан киһилэрин Аталааһабы олортулар. Олорсон кэлбит сыарҕа-
тын иҥнэри тутан, чуумунан сабан дьэһээккэ курдук таба тэллэх-
тээн, хады талах кырыытыгар олохтоон хааллардылар.
Байдакаан ортотун диэки былыргы өтөх оннунан талаҕа икки
диэки хайдан, сэдэхсийэн булт тумус тыаны көрбүтүнэн туо-
ра ойуон сөп диэн, Чыркыабы тэллэхтээн икки сыарҕаны сук-
суһуннаран кубарыйбыт эргэ бириһиэнинэн сабан хахха оҥорон,
эмиэ хады соҕус олохтоотулар. Аталааһап Оттоох Атахха кустуура,
хайдах ытааччыта биллибэт. Чыркыап куһу бэркэ ытара билли-
бит киһи. Тайаҕы анараа киһиэхэ тиэрпэккэ «дьаһайара чуолкай»
диэн түгэхтээхтик толкуйдаабыттарын хайаларыгар да эппэтэхтэр.
Бастакы хаалларбыт киһилэрэ сирин сөпсөөбөккө талах бараныы-
тынан кэлбит булду ханна да куоттарбат гына утары олорорго бы-
148