Page 38 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

батальон суруксута, билигин художник С.Л. Александров баара. Кини миэхэ мед-
санбаты ыйбыта.
Кимэн киириигэ бэлэмнэнэ сырыттахпытына, немецкэй самолеттар эмискэ
буомбалаан, бары үрүө-тараа сырыстыбыт. Мин медсанбат туһаайыытын диэки
былдьастым. Кэнникинэн сэниэм эстэн инним диэки барар кыаҕа суох буоллум.
Ханна эмэ хахха сири булан тохтуур санаа киирдэ. Чугас күөл арыыта баарын
көрдүм. Испэр хаамыыбын түргэтэппитэ буолан, тиийэн көрбүтүм, доҕоор, манна
эмиэ алдьархай бөҕө ааҥнаабыт. Киһи-сүөһү өлүгэ, күөрэ-лаҥкы түспүт сэрии
сэптэрэ ыһылла сыталлар. Сыыр быарыгар хаар окуопаҕа киирэн сыттым. Күн
ортотун саҕана үһүс ротабын буллум. Бэрт аҕыйах табаарыһым ордон, чэй өрүнэн,
сахалыы эт буһарынан аһыы олороллоругар тиийдим. Ити киэһэ медсанбакка сыл-
дьан, биир дойдулааҕым Василий Николаевич Пахомов бааһырбыт дьону испии-
һэктии сылдьарын көрүстүм. Кини биригээдэ штабын суруксута этэ.
Киров куоракка алта госпитальга сытан эмтэнэн үтүөрэн баран, фроҥҥа
төннүбүтүм. Доҕотторбун хараҕым ортотугар сүтэрбитим, хаан тохтуулаах ыны-
рыктаах кыргыһыыны көрбүтүм миигин кэнэҕэски сэриилэргэ куттаан, чаҕытан
турбатаҕа. Мин доҕотторум сырдык тыыннарын фашистартан иэстэһэргэ, илбиһи-
рэн сэриилэһэргэ бигэтик санаммытым. Элбэх кыргыһыыларга кыттыыны ылбы-
тым. Карпат хайаларыгар тиийбитим, Венгрия, Чехословакия сирдэрин босхолос-
путум. Сэттэ төгүл бааһыра-бааһыра сэрии бүтүөр диэри фроҥҥа сылдьыбытым.
Кыһыл Знамя, Кыһыл Сулус уонна Албан аат III степеннээх орденнарынан, хас да
бойобуой мэтээллэринэн наҕараадаламмытым.

И. КАНАЕВ

ҮӨРЭХ ДА КЫТААНАҔА, КЫРГЫҺЫЫ ДА ХАБЫРА
Тимир суолунан айаннаан Уралга “Юг” станцияҕа ти-
ийэн, байыаннай үөрэххэ эрчиллибиппит. Отут сааһыттан
үөһэ саастаахтары Харьков, Сталинград туһаайыытынан
фроҥҥа тута утааран иһэллэрэ. Эдэр саллааттары хаалла-
ран, эт-хаан өтгүнэн эрчийэн, байыаннай техникар, так-
тикаҕа үөрэппиттэрэ. Ол гынан баран сүрүн сорук хайы-
һарга ууруллара, Урал сис хайаларын чысхааннарыгар ин-
чэҕэй эттээх тулуйбат байыаннай үөрэҕэ саҕаламмыта.
Күҥҥэ биирдэ эбиэттэтэллэрэ, түүнүн (кыһыны быһа)
аһаҕас халлаан анныгар кутаа отто-отто хонорбут. Харыйа
мутугун быһан тэлгээн уонна иҥнэри отуу оҥорон түүннэри
уот отгон онно кыстаабыппыт. Кыһыҥҥы таҥаспыт ах-
сынньы 16 чыыһылатыгар биирдэ кэлбитэ. Манна тым-
ныы 30 кыраадыстан күүһүрбэт эрээри тыала-кууһа киһи
эрэ тулуйбат аддьархайа этэ. Ити үөрэх кэмигэр 2—3 хо-
нуктаах хайыһарынан улахан бохуоттар оҥоһуллаллара, туһаайыытын сыыспыт взвод
аһа суох хаалара. Гарнизоммут хайа үрдүгэр сис тыаҕа баара. Бохуоттан эргиллиигэ
үгүс саллаат хайа тэллэҕэр кэлэн күүстэрэ эстэн охтон хаалаллара.
Мин 19-с биригээдэ I батальон I ротатын разведкалыыр взвод автоматчига буол-
бутум. Бу байыаннай үөрэҕи кыайарбар Ааллаах Үүн таһаҕаһыгар икки сыл субу-
руччу сылдьан тоҥмутум-хаппытым улаханнык көмөлөспүтэ дии саныыбын. Уралтан
тимир суолунан Москва таһыгар туга да суох станцияҕа аҕалан бырахпыттара. Манна
10-ча күнү быһа: “Уралтан генерал тус бэйэтэ бэрэбиэркэлээн баран сэриигэ кил-
лэрэр үһү”, — диэн буолбута, онтукабыт олох да кэлбэтэҕэ.

36