Page 228 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...

1 сыһыарыы

цепцията сир аайы туспа чопчуланар, ситэрэн биэрэр эбии
концепциялар, холобур, кыра саастаах оҕону иитии, дьоҕур-
даах оҕолору өйөөһүн, инвалид оҕолору үөрэтии концепци-
ята о.д.а. оҥоһуллар.
Республикаҕа уонна оройуоҥҥа концепцияны олоххо
киллэрии программата ьшьшлар, ол программаҕа куорат
уонна тыа сирин, булкаас нэһилиэнньэлээх миэстэ, аҕыйах
оҕолоох оскуола, кыра оҕо тэрилтэтин уо.д.а. уратылара
быһаччы көстөр.
Иитэр-үөрэтэр тэрилтэ араас тииптээх буолара сабаҕала-
нар. Рынокка киирэр кэмҥэ наадалаах чопчу хайысханы (про-
филь) талыы, анал бэлэмнээһин (специализация) көрүллэр.
Норуот айар кыаҕын арыйар аналлах национальнай хабаан-
наах мастарыскыайдар, үөрэх саҥа тэрилтэлэрэ (гимназия,
лицей) эбэтэр саҥа салаалар баар буолаллар, норуот сэдэх идэ-
лэрин сүтэрбэт туһугар уран тарбахтаахтар оҕону бөлөҕүнэн
да, биирдиилээн да уһуйан үөрэтиини тэрийэллэр.
Аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттары оскуолаҕа үөрэтии
кинилэр идэ оҥостубут дьарыктарыгар (таба иитиитигэр, ба-
лыкка, булка, илии оҥоһугар) уонна олохторун эйгэтигэр
төһө кыалларынан чугаһыыр.
Тылларын иккиһин эргитэн эрэр омуктарга кыра оҕо тэ-
рилтэлэригэр, оскуола 1-4 кылааһыгар иитии, үөрэтии
төрөөбүт тылынан барар. 5-11 кылааска предмет быһыытынан
үөрэтиллэр, иитии үлэҕэ туттуллар. Үөрэнээччи тылы
баһылаан истэҕин ахсын билии-көрүү предметтэрин үөрэтии
төрөөбүт тылга көһөр. Салгыы атын да предметтэри төрөөбүт
тылынан үөрэтэргэ бэлэмнээһин утумнаахтык барар.
Онон Саха Республикатын национальнай оскуолатын
саҥардан сайыннарыы Концепцията маннык сүрүн прин-
циптэри тутуһар:
1. Оҕо оскуолаҕа киириэн инниггэн орто үөрэҕи ылыар
диэри төрөөбүт тылынан иитиллэр, үөрэнэр быраабын толо-
ру хааччыйыы.
2. Оҕо өйө-санаата, майгыта-сигилитэ сайдарыгар омук
психологиятын уратыларыгар олоҕуруу, норуот ыччатын ии-
тэр үгэстэрин туһаныы.
3. Үүнэр көлүөнэни национальнай культураҕа уһу-

216