Page 226 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...

1 сыһыарыы

эбээннэр, эбэҥкилэр, кжагирдар, чукчалар, долганнар тыын
интэриэстэрин көмүскүүр.
Концепция Саха Республикатыгар уопсай орто үөрэх-
тээһин сайдар биир хайысхатын быһаарар. Онно үөрэтии ис
хоһоонугар сир-дойду уратыларын, экология туругун, нору-
от хаһаайыстыбатын хайысхаларын, дьон олоҕун эйгэтин
учуоттуур национальнай-региональнай компонент киирэр.
Саҥардыллар национальнай оскуола төрөөбүт буоруттан
силистээх-мутуктаах, норуот тылын барҕа баайын, үтүө үгэ-
стэрин чахчы-бааччы этигэр-хааныгар иҥэриммит, амарах
сүрэҕин, мындыр өйүн, уран тарбаҕын утумнаабыт,
көрүнньүк культураҕа көҕүйэн кэдэрги быһыыга киириммэт
ыллыктаах ыччаты иитэргэ сананар.

Концепция сүрүн балаһыанньалара, принциптэрэ
Үөрэтии процеһыгар киирэн эрэр демократизация, гу-
манизация, гуманитаризация идеяларынан салайтаран, на-
циональнай оскуоланы саҥардан сайыннарыы концепцията
оҕо төрөөбүт тылынан иитиллэр уонна үөрэнэр Конституци-
янан көрүллүбүт демократическай быраабын олоххо киллэ-
рэр принциби тутуһар.
Төрөөбүт тыл — киһи үөрэҕи-билиини кэбэҕэстик ылы-
нар, өйө-санаата туругурар, майгыта-сигилитэ ситэр, иһирэх
иэйиитэ уһуктар, өлбөт үйэлээҕи айар-тутар дьоҕура тобул-
лар айыл-ҕаттан бэриллибит эйгэтэ буолар. Норуот тыына-
дьылҕата, киһи-аймах культуратыгар киллэрэр кылаата
төрөөбүт тылыгар иҥэн сылдьар. Төрөөбүт тылын билэр
киһи бэйэтин норуотун таптыыр-ытыктыыр, кининэн киэн
туттар кыахтанар уонна атын омук дьонун кытта тэҥнээҕин
билинэн, интернациональнай тыыҥҥа иитиллэр.
Ханнык баҕарар тыл уонна культура тыыннаах хаалар,
салгыы сайдар кэскилэ, омук сир сирэйиттэн симэлийбэт
суос-соҕотох мэктиэтэ — оҕону кыратыттан ыла, онтон ос-
куолаҕа төрөөбүт тылынан иитии-үөрэтии буолар.
Ыччаты төрөөбүт тылынан иитэр-үөрэтэр кыаҕы толору
туһанарга оскуолаҕа кэрдиис ахсын бары предмеккэ саха-
лыы тыллаах, кэлин өттүгэр эбээн, эбэҥки, юкагир, чукча,

214