Page 128 - Кун кууьар хайатыттан

кистээн сибигинэһэрэ киниэхэ ордук кэрэхсэбиллээх быһыы-
лаах. Бүдүгүрбүт оҕонньорго эт-хаан имэҥэ, долгуйуу суох
буолбута ырааттар даҕаны, итинник аанньа ахтыбат буолууну
кини дууһата сөбүлээбэтэ быһыылаах; былыргы баҕаларыттан
хаалбыта эрэ диэн күнүү толбонун дуома эрэ, бадаҕа.
— Кини быдан ырааҕы санаан олорор курдук дии. Мин
кэпсээммэр соччо кыһаммат быһыылаах, — диэтэ оҕонньор
хомойбут куолаһынан.
Кини хомуруйар саҥатын эдэр хотун иһиллии да барбата.
Оҕонньор кэпсээнин салҕаан барда:
— Дьэ онон, кыыска илии-атах буолан, мин алта сыл олор-
дум. Кини аҕата уһулуччу ытыктанар тойон киһи. Кыыһа ту-
спа дьиэдэ олорор. Киниэхэ туспа үлэһит киһи уонна кэргэнэ
хамначчыттыыллар. Мин кыыс чэйдииригэр эрэ сорудады то-
лорор уолунан сырыттым.
Үлэһит кэргэнэ тылыгар уус, үлэдэ имигэс, холорук кур­
дук сымсадай дьахтар этэ. Кини биһиги додордостубут. Мин
тойон олорор баладаныгар буолбатах, кыыс дьиэтин ааныгар
утуйабын. Аан холуодатын анныгар кулут уол сытара кини
ордук ытыктанарын бэлиэтэ буолара. Ол үгэс билигин суох
буолан турар, тукаам.
Миигин ким тодо манна адалбытын ол хамначчыт дьахтар-
тан биллим.
— Эн ити кыыс халыымыгар киирсэр кулут буоладын.
Кини кэргэнэ буоларга кэпсэтиилээх киһи — дохсун буойун
эйигин манна адалбыта. Кини ааттаах сүүрүк маҥан аттаах
уонна олус тэбиилээх акчагыр саалаах. «Саалаах аккыттан
биирдэрин миэхэ адал эбэтэр ус кулутта булан кулу диэбитэ
ол буойуҥҥа кыыс адата. Эр бэрдэ күтүөт киниэхэ саатын да,
атын да биэрбэтэдэ, үс кулуту булан адалбыта. Үһүс кулут —
эн буоладын. Эн иннигинэ кэлбит икки кулуту икки мааны
дьоҥҥо бэлэхтээбиттэрэ. Дьоллоох сулус анныгар төрөөбүт уол
быһыылааххын: атын дьонтго бэлэхтэммитиҥ буоллар, били­
гин өлбүт буолуоҥ этэ. Билигин эйигин кыыһы кытта бииргэ
күтүөт дьонугар биэриэхтэрэ, — диир хамначчыт дьахтар.
Сорох ардыгар кыыс эр киһилии таҥнан, дьону кытта ку-
йаар хонууга атынан барсар. Ол бараннар табалары, архарда-
ры, бөрөлөрү, баабырдары бултаан кэлэллэр. Айаннаан иһэн-
нэр ким хайа булка тиксэрин кыайан быһаарбаттар. Түҥэт-
126