Page 129 - Кун кууьар хайатыттан

тиилэрэ киин дьиэҕэ буолар. Мин онно элбэхтик сылдьыбат
этим. Онно киириэхлин соччо дьулуспат буоларым. Уонна
боччумнаахтык туттуу — үтүө, сэмэй буолуу бэлиэтинэн
ааҕыллара, кулут киһи сэмэй майгылааҕа манна сыаналанар
этэ. «Кини кулут да буоллар, боччумнаахтык туттар, ымсыыта
суох харахтаах» дииллэрэ. Ити курдук этэллэригэр мин үөрэ-
рим, хайа сатанарынан бэйэм туспунан ити курдук саната са-
тыырым. Саҥа олохпор улам үөрэнэн бардым, дьоммун ахтан
олус муҥнаммат буоллум. Улахан дьиэҕэ туох-ханнык буола-
рын барытын мин кыыстан билэ сырыттым. Көрүлээн дуу,
киһиргии таарыйа дуу эбэтэр аһынарыттан дуу, кыыс уута
кэлбэтэҕинэ оронугар сытан, миэхэ арааһы кэпсиир. Мин ки-
нини «эйэҕэс эдьиий» диирим, атын дьон бары «эйэҕэс кыыс»
диэн ыҥыраллара.
Күтүөт дөрүн-дөрүн доҕотторун кытта кэлэн, хас да хонон
барар. Биирдэ сайын үгэннээн турдаҕына кини эмиэ кэлэ сы-
рытта. Бу сырыыга соҕотоҕун кэллэ. Ол да буоллар, былыргы
майгынан, кинини туспа балаҕаҥҥа түһэрдилэр.
Куолутунан, дьахталлар киниэхэ кыыһы күнүс аҕалан кө-
рүһүннэрэн бараннар, киэһэлик дьиэтигэр төттөрү илтилэр.
Оччотооҕу оҕолор эрдэ ситэр этилэр, тукаам. Туохха ба-
рытыгар кинилэр дөбөҥнүк тиийэр буолаллара. Ол түүн мин
утуйбатым. Ыал утуйуутун саҕана эр бэрдэ кыыска тиийэн кэл­
лэ. Дьон кинини буойун диэн ааттаан хайгыырын үрдүнэн,
мин сөбүлүү көрбөт этим. Кини тугунан буойун аатырбытын
билиҥҥэ диэри кыайан өйдөөбөппүн. Кинилэр тугу кэпсэтэл-
лэрин аргыый иһиллии сыттым. Сотору тапсыбатылар.
Кыыс төттөрүлэстэҕин аайы мин дууһам үөрэн иһэр.
«Кыыс кинини кытта кыыһырсара буоллар», — дии саныы
сыттым. Кинилэр кэпсэтиилэрин мин билиҥҥэ диэри өйбөр
тутан сылдьабын, — диэн баран, оҕонньор ах баран олорбох-
тоото.
Биир киһи, сөбүлээн, дөрүн-дөрүн төбөтүн хамнаппахтаан
уонна: «Дьэ тугун баҕас дьиктитэй!» — диэн сыта аллайбах-
таан кэбиһэ олордо. Манна да кини төбөтүнэн кэһийбэхтээн
кэбистэ:
— Тугун бэрдэй, доҕор!
Оҕонньор комузун кылларын таарыйан көрдө, онтон тар-
127