Page 142 - Кун кууьар хайатыттан

дуо? Миигиттэн атын ханнык да кыыһы кэргэн ылыа суох
курдук этиҥ буолбат дуо?
Сабыр биллэр-биллибэттик мичик гынна.
— Оннугун оннук да, биһиги собус-соҕотох кыыспыт дьол-
лоохтук олоруон баҕарабыт эбээт. Оттон ол, кыыһыҥ хол-
боһоору гынар уола, ыал холкуос суотчута үһү дни. Суотчут-
тары мин көрүөхпүн да баҕарбаппын. Суот туораҕын тардан
чаллырҕатталлар эрэ, кинилэр өйдөрө көтөн хаалар үгэстээх.
Кинилэргэ туту да эт — эн диэки хайыһан да көрүөхтэрэ
суоҕа. Кыыһыҥ алҕаһыыр, ону өйдөө. Эр киһи диэн эр киһи,
дьиҥнээх эр бэрдэ буолуохтаах. Киһи сүрэҕин, уота да суох,
сылыта сылдьар киһи буолуох тустаах. Мин кыыһым Дьы-
паар оннук кэргэннээх буолуон баҕарабын. Эн ону өйдөөн
кэбис, — диир Сабыр. — Оттон кыыһыҥ эһикки бэйэҕит тал-
быккытынан сылдьыаххытын баҕарар буоллаххытына, мии-
гин тыытымаҥ. Төһө да кырдьыбытым иһин сүүрүк аттарбын
үүннэрэн-сайыннаран, соҕотоҕун да сылдьыам.
Кыргыз норуотун оонньууларын күнэ чугаһаан истэ. Хол­
куос сылгыһыта Сабыр аһыырын, утуйарын умнан сылдьар.
Кини сүүрүк аттары бэлэмниир. Киниэхэ доҕотторо — дэ-
риэбинэ уолаттара көмөлөһөллөр. Оҕонньор кинилэри кытта
аттар тустарынан сэһэргэһэрин сөбүлүүр.
— Бу аты мин Хара Харах диэн алҕас ааттаабыппын, ки-
нини Чаҕылҕан диэх баар эбит. Көрөөрүҥ эрэ, ат сүүрүүтэ
буоллаҕына кини сулус курдук түһүөҕэ, — Сабыр биир уолу
тобулу одуулаһан турбахтыыр. — Эн кытаанах илиилээх уол
буоллаҕыҥ дии. Маҥнай тарда соҕус тутан, олус уһулуччу
инники көтүтэн түспэккэ, соччо кэнники да хаалбакка иһэн
бараҥҥын, биэтэк чугаһаабытын кэннэ ыытан кэбиһээр да
кини тыал курдук көтүөҕэ.
Онтон Сабыр ат моонньун таптайбахтыыр уонна сур тап-
таллаахтык саҥарар:
— Оттон бу Отон Тебо диэн буолар. Бу бэйэтигэр соп аат-
таах ат. Төбөтө мае отонун курдук дии. Үтүө сүүрүк ат кыра
тоболоох буолааччы...
Кырдьаҕас сылгыһыт аттары «мин аттарым, мин сүүрүк-
тэрим» диир үгэстээх. Кини бу кэмҥэ сылгыларга оссе ордук
эйэҕэстик туттан сылдьар, ордук кичэйэн «миэннэрэ» дэтэ-
лиир. Кини Хара Харада үс сылы быһа бастаабыта.
140