Page 149 - Кун кууьар хайатыттан
P. 149
Билигин массыына кэннигэр ыраах хаалбыт кыһыл хайалар
оччолорго, ардах тумарыга буолан, көстүбэт этилэр; хайалар
үрдүк арҕастарыгар халҕаһа былыттар тайанан тураллара.
Тэлиэгэ өрө лүһүгүрээн бытааннык сыыллан испитэ. Ол
иннигэр бараан будьурхай тириитэ буодьулаах түбүтүөйкэ-
лээх киһи аты муоһалаан иһэрэ. Тэлиэгэ кэлин өттүгэр быы-
кайкаан Мыскал олороро. Кини өтөрдөөҕүтэ тулаайах хаалан
турар; ханнык эрэ ыарыыттан аҕалаах ийэтэ утуу-субуу кэриэ-
тэ өлбүттэрэ. Кыштакка чугас уруулара-аймахтара суоҕа. Ол
иһин алта саастаах кыысчааны ханнык эрэ улахан куоракка
детдомҥа илдьэ баран иһэллэрэ.
Самыыр күүскэ түспүтэ. Улахан силбик буолбута. Аттаах
киһи саҥата-иҥэтэ суох тулатын одуулаһара. Түбүтүөйкэтин
бараан буодьута сытыйан хаалбыта. Самыыр сырдык там-
махтара будьурхай түүгэ, уртуут курдук килэпэчиһэн-килэ-
пэчиһэн баран, аттаах киһи саҕатын иһигэр түһэн хаалалла-
ра. Кини онно кыһаммакка айаннаан испитэ. Эргим-ургум
көрүтэлиирэ, арыт атын «һаттыыра».
Илистибит ат көлөһүнэ буруо буолан көтөрө. Кыыс ити
аһыы сыттаах күөхтүҥү өҥнөөх буруо субулла устан, хараҕын
бүөлээн быһыта сиирин курдук саныыра. Кини ытыан баҕа-
рара. Ол эрээри кини сабыччы көрбүт, нөрүйбүт муосаһыты
кыыһырдыан баҕарбатаҕа. Кыыс: «Миигин бу ханна, тоҕо ил
дьэ баран иһэллэрэ буолуой?» — дии саныыра. Ат аа-дьуо,
биир кэм хаамара, тэлиэгэ көлүөһэлэрэ хаачыгырыы иһэллэрэ.
...Ити хас сыллааҕыта — уон биир-уон икки сыллааҕыта
буолта этэ дуу? Оҕо сааһа ааспыта ыраатта. Кини өйүгэр-са-
наатыгар умнуллубат туох хаалла?..
Мыскал арыычча улаатан иһэн, хас да оҕолору кытта
Крымҥа, Артекка тиийбитэ. Онно Сэбиэскэй Сойуус бары
сириттэн пионердар, оскуола оҕолоро мунньустубут этилэр.
Мыскал Украинаттан, эмиэ кини курдук детдомтан кэлбит
кыргыттары кытары доҕордоспута. Ол кыргыттар күндэлэс
күннээх дойдуларын, чэлгийэ көҕөрбүт саадтарын, ыраас
уулаах долгуйа устар Днепрдэрин тустарынан олус көтөҕүллэн
туран кэпсииллэрэ. Украинаттан кэлбит кыргыттар мунчаар-
быттыы көрбүт улахан харахтардаах, харачаан, кыргыз кыыһа
дьүөгэлэрин сүрдээҕин таптаабыттара. Кыргыттар Мыскалы
бэйэлэригэр ыҥыран: «Биһиэхэ кэл! Биһиэхэ элбэх фрукта
10’ 147

