Page 335 - Кун кууьар хайатыттан
P. 335

тын саба сүүрэр. Шумкалпак сүрэҕин куттал хам тутар. Кини
      тэскилээн буута быстарынан төттөрү ыстанар. Ол эрэн уот
      чугаһаатар чугаһыыр, бу ситиэхчэ буолар. Оттон атахтара си-
      биниэс ыараханынан кутуллан хаалбыт курдуктар, хамнатар-
      көтөҕөр кыаҕа суох, хайыаҕай, тохтууругар тиийдэ. Иннигэр
      муҥура суох бурдуктаах нэлэмэн, оттон кэннигэр уот. Эмис-
      кэ, хантан да кэлбитэ биллибэккэ, Туртас Иччитэ баар буо-
      лан хаалар. Кини Шумкалпакка сиэркилэ уунар уонна, эр-
      гиллибэккэ, кэннигэр бырах диэн этэр. Сиэркилэни тутаатын
      кытта Туртас Иччитэ сүтэн хаалар. Шумкалпак сиэркилэни
      ылан кэннигэр кэбиһэр уонна саҥаран амалыйар: «Эн күүс-
      тээх сүүрүктээх өрүскэ кубулуй, эн тургуйбат дириҥ далайга
      кубулуй!» Номох быһыытынан итинник гыныллыахтааҕын
      кини билэр этэ. Кэннин хайыспыта, дохсун сүүрүктээх өрүс
      баар буолбут. Онон, сирилэччи умайан сырсан иһэр уот өрүс-
      тэн хаайтаран унуор тахсыбата, анараа кытылга хаалла.
         Ол онтон Шумкалпак үөрбэккэ да хаалла, кинини сырсан
      иһэр дьону көрдө. Туртас Иччитэ аттыгар суох, сиэркилэтэ
      эмиэ суох... Оттон дьон бу ситэн эрэллэр... Кини улаханнык,
      харса суох хаһыытаан Туртас Иччитин ьпгыра сатыыр...
         Шумкалпак олус куттанан бэйэтин хаһыытыттан ороһу-
      йан уһугунна. Төбөтүн эмискэ өрө көтөхтө. Тулатын көрүннэ.
      Ким да суох. Уу чуумпу. Сүрэҕэ эрэ бүллүгүрүүрэ иһиллэр.
         Кини хайа оройугар төкүнүйэн эрэр күнү көрдө. Күлүк
      сотору кини арчатыгар тиийэн кэлиэҕэ. Утары куула эниэҕэ
      хайа сах боронуй буолбут.
         Арыый холкутуйан баран, кини били түүлүн санаата, Тур­
      тас Иччитин... Онтон утары эниэҕэ, бу ааспыт үс күн уста-
      тыгар, үгэс курдук, тыһылаах текени көрөр сирин одуулаата.
         Шумкалпак бу да сырыыга кинилэри булан көрдө: улахан,
      ыарахан муоһун сүгэ сылдьарыттан сылаарҕаан эбитэ дуу,
      хаптаҕай чочумаас таас анныгар сытан тахсар баараҕай бэ-
      йэлээх атыыр чубукуну уонна аттыгар чээл күөх оту сүрэҕэл-
      дьээбиттии быһыта тардыалаан кэбиргэтэр тыһытын.
         Ыраахтан көрдөххө, киһи анаан чочуйан оҥорбутун кур­
      дук: уһун дыраҕар атахтар, нарын-намчы таһаа, аччыгыйкаан
      төбөтө кынтаҕар моонньугар олорор, чуор кулгаахтара тула­
      тын сэргээн-кэтээн чэрэҥэлииллэр, килэбэчигэс тириитэ
      саҕахха кытарымтыйар сарыал уотун тэйитэ оонньотор. Тыһы
                                                               333
   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340