Page 172 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

.......... .............. =............... Дойдум - Уус-Алдан Хорото .................................... :......................

сменанан күнүстэри-түүннэри тохтоло суох үргүлдьү үлэлиэхтээх этилэр. Ол сыл Анна Федоровна
эмиэ бэйэтин курдук тракторист кыыс Татаринова М.В. ХТЗ тракторыгар молотилканы холбооннор,
«Кыһыл агроном», «Хатыҥ сыһыы», «Куотука» колхозтарга улахан тымныылар түспүттэрин
кэнниттэн ахсынньы ыйга сиэмэ астаппыттара. Алдьаныы-кээһэнии таҕыстаҕына онно миэстэтигэр
кутаа оттоннор оҥостор түгэннэрэ үгүс этэ. Мөлтөх таҥастаах кыргыттар хайдах курдук тоҥмут-
тарын-хаппыттарын бэйэлэрэ эрэ билээхтээн, үгүстэрэ бу күн сириттэн бараахтаабыттара чахчы.
А.Ф.Ноговицынаны үлэҕэ дьулуурдааҕын иһин 1944 сыллаахха ахсынньы 30 күнүгэр Дьо-
куускайга механизация училищетыгар газогенераторнай трактордар трактористарын бэлэмниир
Курска ыыппытгара. Курс кэнниттэн итинник маркалаах тракторга үлэлээн, ылбыт билиитин прак­
т и к а толору туттубута. Анна Федоровнаны үгүстүк алдьаммыт тыа хаһаайыстыбатын массыы-
наларын көһө сылдьан өрөмүөннээн чөлүгэр түһэрэр биригээдэлэр састааптарыгар киллэрэллэрэ.
Ол биригээдэлэр кыһыҥҥы кэмҥэ колхозтарга хаалларыллыбыт т/х массыыналарын кэрийэ
сылдьан өрөмүөннүүллэрэ.
Сэрии бүппүтэ. Анна Федоровна бэйэтин курдук тракторист идэлээх Винокуров Давид Пет-
ровичка кэргэн тахсыбыта, ол да буоллар трактористыырын тохтоппотоҕо. Кэргэнниилэр 1947-
1949 сс. урукку I Өлтөх нэһилиэгин «Коммуна суола», «Харыйалаах» колхозтарыгар газогене­
раторнай тракторынан үрдүк таһаарыылаахтык үлэлээбиттэрэ. 50-с эрэ сыллар кэннилэриттэн
оҕолонон-урууланан баран, механизатор үлэтиттэн тэйбитэ.
А.Ф.Ноговицына Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кэмигэр ханнык да ыарахаттары аах-
сыбакка, бэйэ доруобуйатын харыстаммакка, барыта Кыайыы туһугар диэн булгуруйбат бигэ
санаанан салайтаран үлэлээбит коллективыттан букатыннаахтык туораабатаҕа. Араас өрүтгээх
бытархай хаһаайыстыбаннай үлэлэргэ пенсияҕа барыар диэри үлэлээбитэ. Кэргэнэ эрдэ өлөн, кыра
саастаах оҕолорун иитиигэ-үөрэттэриигэ күүһэ-кыаҕа тиийэринэн олоҕун тиһэх күннэригэр диэри
элбэхтик сүүрбүтэ-көппүтэ. Кини аата-суола оройуон тракторист-кыргыттарыттан биирдэстэрин
быһыытынан дьон-сэргэ өйдүүрүн-саныырын тухары ааттана сылдьыа.

Ц.АНДРОСОВ.
МС, бэс ыйын 15 күнэ, 1995 сыл.

Тракторист, оҕуруоччут, ыанньыксыт
Старостина-Крылова Анна Терентьевна

Анна 1924 сыллаахха балаҕан ыйын 15 күнүгэр уруккута Дүпсүн улууһун Түүлээх нэһилиэгин
Халыма үрэҕэр олохтоох Старостиннар аҕаларын ууһугар төрөөбүтэ. Төрөппүттэрэ советскай
былаас тыа сиригэр ыытар политикатыттан туора турбатахтара. Ол курдук, маҥнай кыттыһан
үлэлээһин табаарыстыбатыгар киирбиттэрэ. Салгыы сүөһүлэрин, ходуһаларын холбоон сака тэ-
риллибит «Ситимнэһии» колхозка чилиэнинэн киирбиттэрэ. Анна үлэни кыайар буолаат, дьүөгэ
кыргыттарын кытта сайынын от үлэтигэр мунньууга, бугуллааһынҥа үлэлээбитэ. Кэнники
кыһынын фермаҕа субай сүөһү көрөрө. Ол курдук үлэлии олордоҕуна Аҕа дойду Улуу сэриитэ
буолбута. Ханна да буоларын курдук, колхозтар үлэлэригэр сүрүн үлэһиттэринэн дьахталлар,
кырдьаҕастар уонна оҕолор хаалбыттара. Кинилэр санныларыгар колхоз ыарахан үлэлэрэ сүктэ-
риллибитэ. Оччотооҕуга Анна кыыс колхозтаахтары кытта икки хараҥаны холбоон, өстөөҕү кыа­
йар туһугар диэн, күүһүн харыстаабакка хонуу уонна сүөһү үлэтигэр үлэлээбитэ. Ол үлэлии сы-
рыттаҕына колхоз председателэ: «Эйиигин МТС-ка трактористар курстарыгар ыытабыт», - диэн
булгуччулаах дьаһалы биэрбитэ. Анна ол дьаһалы салла истибитэ, толло санаабыта. Кини бу
иннинэ трактор диэни көрө да илигэ, сураҕын эрэ истэрэ. Оччотооҕу дьаһаллар булгуччулаахтык
толоруллаллара. Инньэ гынан, түргэнник хомунан, 1943 сыл ахсынньытын аан туманынан бүрүллэн
турар тымныытыттан чаҕыйбакка, аргыһы кытта үксүн сатыылаан, МТС хонтуоратыгар кэлбитэ.
Кинини «ХТЗ» тракторы үөрэтэр Курска анаабыттара. Бэйэтин курдук тыа нэһилиэктэриттэн кэлбит

168