Page 175 - Дойдум Уус-Алдан Хорого
P. 175
.......... .......... :... .. = Хоро нэһилиэгин историята ..= = = = = .......... :.... 1 : .....
салайааччыта буолан дьону хоргуйан өлүүттэн быыһыыр дьаһаллары ылан: куйуурдаан, муҥхалаан
кэлбит балыгы үлэһиккэ биир буоллун, биэс буоллун тэҥҥэ түҥэтэрэ. Халбыыр үүтү грамынан
ааҕан нэрээттииллэрэ. Лимиит бурдугу сирэйдэрэ испит дьоҥҥо нуорманы тас өттүнэн кэмчилээн
биэрэрэ. Инньэ гынан бу ферма үлэһиттэригэр хоргуйан өлүү тахсыбатаҕа. Кураан сылларга дьону
хоргуйан өлүүттэн быыһаабыт оччотооҕу кэм кытаанах сокуонугар «Кыһыл маяк» колхоз са-
лалтатын, колхоз бырабылыанньатын өйдөөх, муударай дьаһаллара, бу кинилэр туохха да тэннэспэт
улахан ситиһиилэрэ буолар.
Мин сэрии бастакы сылларыгар Митрофан Афанасьевичтаахха элбэхтик сылдьар, хонор этим.
Бу элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн бэрт эйэлээхтик олороллоро. Төһө да ас-таҥас тиийбэтин иһин, бу
дьиэ кэргэн аччыктааһыҥҥа олус ылларбакка, аҕалара булан-талан, үссэнэн аһаан-сиэн олорол
лоро. Митрофан Афанасьевич атырдьах ыйын 7 күнүгэр 1963 сыллаахха Чараҥ бөһүөлэгэр олорон
ыарахан ыарыыттан 71 сааһыгар орто дойдуттан букатыннаахтык барбыта. Кэргэнэ Өлөөнө баара-
суоҕа 51 сааһыгар олохтон бараахтаабыта.
Митрофан Афанасьевич Бурцев бу орто дойдуга төрөөн-үөскээн, үлэлээн-хамсаан, оҕо-уруу
төрөтөн олорон ааспыт үтүөкэннээх олоҕо саха аймахха сэдэхтик бэриллэр, айылҕа барахсан
маанылаабыт киһитэ, ыал бастыҥа, утуму ууһаппыт, урууну-аймаҕы тэниппит улахан ыал аҕа
баһылыга олорон ааспыта кэнчээри ыччат кэпсээнигэр киириэҕэ. Бу дьиэ кэргэн барыта 87 удьуору
хаалларан бардылар. Кинилэр ийэлэрин, эбэлэрин, аҕаларын, эһэлэрин олорон ааспыт олохторун
үйэлэртэн үйэлэргэ уһатыахтара, оҥорботох оҥоһууларын ситэриэхтэрэ.
Н. Орлов, МС, 9.10.2004 с.
«Кыһыл маяк» колхозка маҥнайгы электрическэй уот
Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кэнниттэн сэрииттэн алдьаммыт кээһэммит норуот хаһаа-
йыстыбатын бары салааларыгар ону тэҥэ тыа сирин колхозтарын социальнай уонна экономическай
өттүнэн өрө көтөҕөр сыаллаах үлэ-хамнас күүскэ ыытыллан барбыта. 1947 сыл ыам ыйын 20
күнүгэр Якутскай куоракка «Кыһыл маяк» колхоз правлениетын председателэ Анна Петровна
Бурцева, колхоз уопсай мунньаҕын уурааҕар олоҕуран саха АССР Тыа хаһаайыстыбатын минис-
терствотын, «сельэлектро» Якутскайдааҕы хонтуоратын директора Павел Константинович Лач-
кову кытта, проектнай чинчийэр үлэҕэ уонна сметнай техническэй проегы «Кыһыл маяк» колхоз
киин бөһүөлэгэр Воробьевкаҕа, Бороҕоннооҕу УИП-20 маркалаах, СГ-25/6-400/230 в генератордаах
локомобильнай станцияттан, промкомбинат маһы эрбиир собуотуттан базаланан киллэрэргэ диэн
икки өтгүттэн договор түһэрсиллибит. Оччотооҕу харчынан 50815 солкуобайдаах смета оҥоһуллан
бигэргэтиллибит. Сметаны Саха АССР сир оҥоһуутугар миниистрэ /министр земледелия/
А.П.Мигалкин, Якутскайдааҕы сельхоз банк хонтуоратын управляющая Сысоев илии
баттааһыннаах уонна бэчээттээх докумуон бэс ыйын 23 күнүгэр 1947 с. бигэргэтиллибитэ.
Иккис договор от ыйын 11 күнүгэр 1947 с. Бороҕоннооҕу электросеть начальнига Сергей Адоль
фович Фок онорсор. Ол договор быһыытынан колхозтар 21 олорор дьиэлэригэр, 1 тирии собуотугар,
1 колхоз концеляриятыгар, 1 сиэмэ сарайыгар уонна ыскылааттарыгар ону таһынан уулуссаларга
уот киириэхтээх диэн. Онно барыта 10 метр үрдүктээх 18 см диаметрдаах 110 штука остуолба, 20
шт. подпоркалар бэлэмнэниэхтээхтэрэ. Договор быһыытынан остуолбаны бэлэмнээн, буорун хаһан
туруоруу үлэлэрин барытын колхоз толоруохтааҕа. Көлөнөн, туттар тэрилинэн, үлэһиттэри олорор
дьиэнэн хааччыйыы, сельхозснабтан материал тиэйиитэ, прорабы уонна биригэдьиири туспа бэлэм
оттуктаах дьиэнэн хааччыйыы, уоту онорор биригээдэни сынньалаҥнарын уонна культурнай өт-
түнэн хааччыйыы о.д.а. элбэх усулуобуйалар туруоруллубуттара. Ону кэрэйбэккэ сөбүлэһэн дого
вор уурсуллубута. Договор быһыытынан уот оноһуутун бары үлэлэрэ 1948 сыл тохсунньу ыйы
ааһыа суохтаах. Колхоз договор быһыытынан уопсай сметнэй стоимостан 1,5 % 5800 солк. договор
уурсуллубут кэмиттэн 5 хонук иһинэн подрядчик расчетнай счетугар харчытын угуохтаах. Ити
кэмҥэ колхозка натуранан төлөбүр буолан, харчы боппуруоһа олус ыарахана. Ол төлөбүр бука
баһаарга сүөһү өлөрөн, эт атыылаан толуннахтара буолуо.
171

