Page 190 - Дойдум Уус-Алдан Хорого
P. 190
........................................ - .............. Дойдум - Уус-Алдан Хорою = ............... = .............. ...........
тутуулар ыытыллыбыттара. Сүнньүнэн бу Чараҥ биригээдэтин сүрүн тутуулара ситэриллибиттэрэ.
Олорго барытыгар Баһылай суорбут туппут буочара биһиги үйэбитигэр суруллан хаалла. Онно
биһиги бары олоробут, үлэлиибит, үөрэнэбит, уһанабыт, көрүлүүбүт, оонньуубут, кырачааннар-
бытын иитэбит, эти-үүтү оноробут. Ити буолар үтүө дьон олорон, үлэлээн, төрөөбүт дойдутугар,
дьонугар хаалларбыт кэскиллээх кэрэ бэлэхтэрэ.
Василий Иванович сааһыран баран 1980-1987 сс. диэри Степан Степанович Бурцев сиилэһин
звенотугар постояннай үлэлээбитэ. Ити үлэлиир сылларыгар звенота оройуоҥна биир бастын
көрдөрүүлээх звенонан ааҕыллыбыта. Звеноҕа элбэх бочуот грамоталар, харчынан премиялар
бэриллибиттэрэ. Оттон салайааччыларыгар С.С.Бурцев Үлэ кыһыл знамята, норуоттар доҕордо-
һууларын орденнарынан наҕараадаламмыта. Манна Василий эмиэ кыттыгастаах.
1987 сылтан пенсияҕа тахсыбыта. Ол да буоллар Василий пенсияҕа таҕыстым диэн олорботоҕо.
Кини биригээдэ араас үлэтигэр уруккутун курдук активнайдык кыттан үлэлии сылдьыбыта. Кини
пенсионердарынан састааптаах С.С.Бурцев I биригэдьиирдээх Чараҥҥа 4 квартиралаах олорор
дьиэни тутуспута. Бу дьиэ кылгас болдьоххо бастыҥ хаачыстыбалаахтык тутуллан, саас саҕала-
нан, күһүнүгэр ыаллар көһөн киирэн олорбуттара. Онно олорооччулар бу дьиэ сылааһыгар мах-
таналлар. Ыалдьа сылдьан Чараҥ ферматын кыбыытын далын саҥалыы түөрт маһынан үө-
лээннээхтэрэ пенсиялаах оҕонньоттору кытта тутан саҥардан барда.
Василий Иванович Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии бириэмэтигэр активнай үлэтин иһин,
«Килбиэннээх үлэтин иһин», «Кыайыы 30 сыла», «Кыайыы 40 сыла» диэн медалларынан, уһун
сыралаах үлэтин бэлиэтиир «Ветеран труда» медалынан наҕараадаламмыта.
Василий Иванович 1990 сыл кулун тутар ый 31 күнүгэр Чараҥҥа ыалдьан өлбүтэ.
Автобиографияны суруйдум Н.А. Орлов.
Орлова-Большакова Варвара Алексеевна
автобиографията
Варвара Алексеевна 1932 сыллаахха кулун тутар 19 күнүгэр Уус-Алдан оройуонун Хоро нэ-
һилиэгэр Майаҕаска колхозтаах кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Ийэтэ Акулина Варяны төрөтөбүн диэн
елбүтэ. Онон аҕата Былаас сатаан көрбөт буолан, Илин Бырдьаҕа олохтоох аҕалаах ийэтигэр,
кинилэр анныларынан суруттаран, букатын оҕо гынарга иитиэххэ биэрбитэ. Онон Варя аҕатын
аата ииппит эһэтин аатынан Алексеевна буолбута. 1939-1943 сс. Чаран начальнай оскуолатын
интернакка олорон бүтэрбитэ. 1943-1952 сс. «Мүрү» орто оскуолатын үөрэнэн бүтэрбитэ. 1952-
1954 сс. «Кыһыл маяк» колхозка хонуу араас үлэлэригэр үлэлээбитэ. 1954-1958 сс. Якутскайдааҕы
культуранан сырдатар оскуоланы ситиһиилээхтик үөрэнэн бүтэрбитэ. Үөрэҕин бүтэрээтин кытта,
атырдьах ыйын 7 күнүттэн 1958 сылтан от ыйын 8 күнүгэр 1959 с. диэри Тааттатааҕы культура
дьиэтигэр художественнай тэрийээччинэн үлэлээбитэ.
Балаҕан ыйын 1-гы күнүттэн 1959 с. бэс ыйын 25 күнүгэр 1960 с. Ленинградтааҕы Римскэй-
Корсаков аатынан консерватория иһинээҕи музыкальнай училищеҕа баран үөрэммитэ. Кини манна
бэйэтэ туох да үбэ-аһа суох баран бэрт кыһалҕалаахтык сылдьан үөрэммитин туһунан кэпсиирэ.
Онуоха киниэхэ күүс-көмө буолбут артистка Анна Егороваҕа махтанара. Онтон кэлэн баран ба-
лаҕан ыйын 15 күнүтгэн 1960 сылтан атырдьах ыйын 13 күнүгэр 1962с. диэри Тааттатааҕы культура
дьиэтигэр художественнай тэрийээччинэн үлэлиир. Бу сылларга Тааттатааҕы Дом культуры үлэтэ
биллэрдик тупсубута. Ити кэмнэ Дом культуры народнай театрга кубулуйбута. «Лоокуут уонна
Ньургуһун» диэн пьесанан улуу Мокваҕа баран көрдөрөр чиэскэ тиксибитэ. Ити Таатта народнай
театрын эдэр коллектива, Бүтүн Россиятааҕы көрүүгэ улахан ситиһиилэммитин туоһулуур. Манна
Варя эмиэ барсыахтааҕа. Ол гынан баран, хат буолан кыайан барсыбатаҕа. Онтукатыттан
сүрдээҕин хомойоро.
Атырдьах ыйын 13 күнүттэн 1962 с. Тааттатааҕы оҕо музыкальнай оскуолатыгар көһөн, фор-
тепианоны үөрэтэр учууталынан үлэлээбитэ.
186

