Page 30 - Агабыт туьунан иьирэх тылынан

Алексеев ити электроуоту биэриитигэр локомобиль (паровик-
ка) машинист-механигынан үлэлээбит. Найахы киһитэ Иван
Алексеев диэн киһи итиэннэ эмиэ үлэлэһэ сылдьыбыта үһү.
Кини ити үлэҕэ, дьиҥэ бурдук тардыытыгар миинньигинэн
ананан үлэлии сылдьан көмөлөспүт (миинньик - мельник
диэнтэн буолуохтаах) Онон Мүрү эбэ хотуҥҥа Ильич сырдык
уотун сэрии иннинээҕи кэмҥэ кылгас да буоллар аан маҥнай-
гынан үлэлэппит, чаҕылыппыт дьон: кыһыл бартыһаан Д.А.
Алексеев (Кымахы), нуучча киһитэ Виноградов (аата эҥинэ
биллибэт), Николай Илларионович Лукачевскай (Өнөр киһитэ),
Афанасий Саввич Портнягин (Саһылыкаан).
Николай Илларионович Лукачевскай 1943 сыллаахха Смо-
ленскай уобаласка сэриигэ өлбүтэ. Оттон Афанасий Саввич
Портнягин, быһа холуйан эттэххэ, онтон ыла 20-тэн тахса сыл
устата оройуон электростанциятыгар биир да сыл өрөөбөккө
үлэлээбитэ. Электростанцияларга сыл аайы сороҕор маши-
ниһынан, сороҕор кочегарынан тохтоло суох сылдьыбыта.
Кини Бороҕон билиҥҥи сэлиэнньэтин бастакы электростан-
цията тэриллиитигэр эмиэ үлэлээбитэ. Онон кини оройуон
бастакы энергетига буолар. Оттон Н.И. Лукачевскай Өнөр нэһи-
лиэгэр аатырбыт тимир да, мас да ууһа этэ. Кини мин аҕам эн-
мин дэсиһэн элбэхтик кэпсэтиһэр үөлээннээҕэ этэ.
Кини армияҕа барыан иннинэ сайын, биир ыраас күн
биһиэхэ кэлэ сылдьыбыта. Ийэм иистэнэр массыынатын
оҥорон биэрбитэ. Аҕабынаан чэй иһэ-иһэ бэрт уһуннук тугу
эрэ кэпсэппиттэрэ. Кини ити тиһэх сырыыта этэ. Онтон ыла
биһиги кинини көрбөтөхпүт. Мин кинини кыра эрдэхпиттэн
билэрим.
Дмитрий Андреевич Алексеев (Кымахы) Томтор анныгар
туруорбут паровигын Хачыкааттан тиэйэн аҕалбыт. Ол паро­
вик уруккута Хачыкаат баайа, атыыһыта Барашков киэнэ эбитэ
үһү. Барашков дойдутугар революция буолуон иннинэ бурдук
тардар мельницаны оҥорбут, паровик туруорбут, электро­
станция туппут, онон электрическай уоту тыктарбыт. Бурдук
тардар мельницата хайаттан түһэр сүүрүк уутунан үлэлиирэ
үһү. Барашков бэйэтэ киһи быһыытынан үчүгэй, прогрессив-
най киһи этэ диэн арҕаа Хаҥаласка дьоно кэпсииллэрэ. Кини
киһини мээнэ баттаабат-үктээбэт, дьон үлэтин өйдүүр, аһа-
тар-сиэтэр киһи эбитэ үһү. Ону дьоно-сэргэтэ өйдүүрэ, билэрэ
дииллэрэ. Ол иһин кинини 1927 сыллаахха дьоно-сэргэтэ
көмүскээн хаайыыттан босхолотор үҥсүү оҥоро сылдьыбыт-
тар. Ону Сэбиэскэй былаас органнара ылыммыттар, ол эрээри
28