Page 35 - Агабыт туьунан иьирэх тылынан

Фок оҕонньор уолунаан Олегтыын кустуу барар этилэр. Кинилэр
сороҕор Томтортон арҕаа, ханна эрэ баран, хонон кустаан кэлэл-
лэрэ. Кинилэр 1949 сыл сайын үлэлэриттэн уурайан Бороҕонтон
барбыттар этэ.
Бу Бороҕоннооҕу электростанция олохтонуутугар уонна үлэ-
тигэр кыттыбыт дьону эрэ ахтан ааһар өссө тутах дии саныыбын.
Маны тэҥэ оччотооҕу үлэ дисциплинатын туһунан таарыйан
ааһар ордук тоҕоостоох.

Тиит Арыыга электростанция

Хайа да кэмҥэ, ханна баҕарар электричество курдук күн-
дү суох уонна суох буолуоҕа. Электричествоны кытта тэҥҥэ
күрэстэһэр күүс хаһан да үөдүйүө да суоҕа. Электричество аан
дойдуга чахчылаах улуу уларытыыны киллэрдэ. Ол курдук элек­
тричество эрэ киһи аймахха улууттан улуу революционнай сай-
дыыны биэрдэ. Электричество сокуоннарын арыйбыт уонна
сокуоннары туһанан киһи аймахха модунтан модун дэгиттэр
үлэлиир электрическэй күүһү айбыт дьон, бу чахчы, улуу дьон.
Кинилэри аһары түһэр улуу киһи күн сиригэр төрүү илик уонна
төрүө да суоҕа. Электричество күүһүн, кистэлэҥин киһи аймах
20-с үйэ саҕаланыытыттан эрэ чахчылаахтык туһанар буолбутта-
ра. Өскө, куруубайдык эттэххэ, электричество кистэлэҥэ күн бү-
гүҥҥэ диэри кыайан арыллыбатаҕа эбитэ буоллар, биһиги бүгүн
да 17-18 үйэ олоҕунан олоруо этибит. Ол - чахчы. Билигин дьон
электричествота суох хонук да хоммот буоллулар. Сырдатыныы,
ититии, ас-үөл буһарыы, трактор, массыына сүүрүүтэ, самолет
көтүүтэ, радио, телевизор, араас эгэлгэ үлэлээх компьютердар,
космоска көтүүлэр, сир аргыстара - барытыгар элекстричество
үлэлиир. Эбэтэр итилэри барытын электричество баар оҥорбута.
Билигин ханна баҕарар бастакы оскуола, балыыһа, кулууп
хаһан тутуллубута ахтыллар, бэлиэтэнэр. Бастакы трактор, мас-
сыына кэлиитэ эмиэ күнэ-дьыла биллэр. Итиннэ барытыгар
кимнээх үлэлээбиттэрэ эмиэ биллэр. Оттон электрическэй стан-
циялар хаһан тутуллубуттарын билэр киһи суоҕун кэриэтэ. Ким
да чопчу эппэт. Ол тоҕото биллэр. Электростанцияны тутан,
монтажтаан үлэҕэ киллэрии уһун уонна уустук үлэ. Онон элек-
тростанциялары тутуу үксэ куораттан, сельэлектроларынан дуо-
габарынан ыытыллыбыта. Тыа сиригэр бөһүөлэккэ электростан-
цияны бэйэлэрэ тутар үөрэхтээх да, идэтийбит да киһи суоҕа. Аны
электростанцияны тутарга аан бастакынан, онтуката суох ханнык

33